Cho tặng đất người tàn tật là giao dịch cần được thực hiện thận trọng. Người có khuyết tật vẫn có quyền tham gia giao dịch dân sự nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, trường hợp người tặng hoặc người nhận không thể ký tên, điểm chỉ sẽ có những yêu cầu riêng.
Nhà đất là tài sản có giá trị lớn. Hợp đồng tặng cho cũng có những yêu cầu chặt chẽ về hình thức. Vì vậy, các bên cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi đến tổ chức hành nghề công chứng.
Công chứng viên sẽ kiểm tra năng lực hành vi dân sự và ý chí của các bên. Trường hợp cần thiết, công chứng viên có thể hướng dẫn phương án ký hoặc điểm chỉ phù hợp. Mục đích là bảo đảm người tham gia giao dịch thực sự tự nguyện và hiểu rõ nội dung hợp đồng.
>>> Xem thêm: Cho tặng nhà đất cho con đã lập gia đình: Cách phòng ngừa tranh chấp khi ly hôn.
1. Người tàn tật có được tham gia hợp đồng tặng cho nhà đất không?
1.1. Người khuyết tật vẫn có quyền tham gia giao dịch dân sự
Khuyết tật không đồng nghĩa với việc một người mất quyền tham gia giao dịch. Người khuyết tật vẫn có thể xác lập và thực hiện giao dịch nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật.
Khi tham gia hợp đồng tặng cho nhà đất, người đó cần thể hiện ý chí của mình. Ý chí này phải được xác định rõ ràng và tự nguyện.
Công chứng viên sẽ kiểm tra giấy tờ và thông tin của người tham gia. Việc kiểm tra giúp bảo đảm giao dịch được thực hiện đúng quy định.
1.2. Cần xác định tình trạng năng lực hành vi dân sự
Khách hàng cần phân biệt tình trạng khuyết tật với tình trạng mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.
Một người có thể bị khuyết tật về vận động. Tuy nhiên, người đó vẫn nhận thức và làm chủ được hành vi của mình.
Trong trường hợp này, người đó vẫn có thể tự mình tham gia giao dịch. Việc không thể cầm bút hoặc điểm chỉ không làm mất quyền giao dịch.
Nếu người tham gia không thể tự mình xác lập giao dịch, cần xác định người đại diện theo quy định. Đây là vấn đề cần được kiểm tra trước khi lập hợp đồng.
1.3. Công chứng viên cần xác định ý chí tự nguyện của người tham gia
Khi công chứng hợp đồng tặng cho, ý chí của các bên là yếu tố rất quan trọng.
Công chứng viên cần xác định người tham gia hiểu được nội dung giao dịch. Đồng thời, người đó phải tự nguyện thực hiện việc tặng cho hoặc nhận tài sản.
Nếu có dấu hiệu không minh mẫn hoặc bị ép buộc, công chứng viên có thể từ chối công chứng. Các bên cần giải quyết vấn đề pháp lý trước khi tiếp tục giao dịch.
2. Trường hợp người tặng hoặc người nhận không thể ký tên, điểm chỉ
2.1. Không thể ký tên nhưng có thể điểm chỉ
Một số người bị hạn chế khả năng vận động của tay. Họ có thể không ký được như bình thường.
Tuy nhiên, nếu vẫn có khả năng điểm chỉ, việc xác lập văn bản có thể được thực hiện bằng điểm chỉ theo quy định.
Công chứng viên sẽ hướng dẫn cách thực hiện. Người tham gia cần thực hiện việc điểm chỉ trước sự chứng kiến theo quy định.
Việc này giúp xác nhận người đó trực tiếp tham gia giao dịch. Đồng thời, hạn chế tranh chấp về sau.
2.2. Không thể điểm chỉ nhưng có thể sử dụng phương thức khác
Trường hợp người tham gia không thể ký và cũng không thể điểm chỉ cần được xem xét cụ thể.
Công chứng viên sẽ căn cứ tình trạng thực tế. Đồng thời, công chứng viên kiểm tra khả năng nhận thức và ý chí của người tham gia.
Nếu pháp luật cho phép áp dụng phương thức ký khác, công chứng viên sẽ hướng dẫn cụ thể. Các bên không nên tự ý nhờ người khác ký thay.
Việc ký thay không đúng quy định có thể làm phát sinh tranh chấp. Thậm chí, giao dịch có thể bị ảnh hưởng về hiệu lực.
2.3. Không nên tự ý ký thay người tặng hoặc người nhận
Người thân không nên tự ý ký thay cho người tặng hoặc người nhận.
Việc ký thay cần có căn cứ pháp lý phù hợp. Người đại diện cũng phải có phạm vi đại diện hợp pháp.
Trường hợp người tham gia vẫn nhận thức và làm chủ hành vi, việc xác lập giao dịch cần thể hiện đúng ý chí của chính người đó.
Do đó, khách hàng nên trao đổi trước với công chứng viên. Đây là cách xác định phương án phù hợp với từng trường hợp.
2.4. Trường hợp cần người đại diện
Nếu người tham gia thuộc trường hợp phải có người đại diện, hồ sơ cần thể hiện rõ căn cứ đại diện.
Người đại diện cần cung cấp giấy tờ chứng minh quyền đại diện. Công chứng viên sẽ kiểm tra phạm vi và căn cứ đại diện.
Tùy từng trường hợp, hồ sơ có thể liên quan đến quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc giấy tờ khác.
Không nên sử dụng giấy ủy quyền một cách máy móc. Cần xác định đúng tình trạng pháp lý của người tham gia trước khi lập hồ sơ.

>>> Xem thêm: Một quyết định sáng suốt là lựa chọn văn phòng công chứng được nhiều khách hàng tin tưởng.
3. Hồ sơ và quy trình công chứng hợp đồng cho tặng nhà đất
3.1. Hồ sơ của người tặng cho
Người tặng cho cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân và giấy tờ về tài sản.
Hồ sơ thường gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân còn giá trị.
- Giấy tờ xác nhận thông tin cư trú khi cần.
- Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ về tình trạng hôn nhân.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ khác liên quan đến nhà đất nếu có.
Nếu người tặng không thể ký hoặc điểm chỉ, cần thông báo trước cho Văn phòng công chứng.
3.2. Hồ sơ của người được tặng cho
Người nhận tài sản cũng cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân.
Thông thường, hồ sơ gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân.
- Giấy tờ xác nhận thông tin cư trú nếu được yêu cầu.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ với người tặng nếu thuộc trường hợp cần chứng minh.
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ giúp công chứng viên kiểm tra hồ sơ nhanh hơn.
3.3. Hồ sơ chứng minh quyền sử dụng đất
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giấy tờ quan trọng trong giao dịch.
Khách hàng nên cung cấp bản gốc để công chứng viên kiểm tra. Các thông tin trên giấy chứng nhận cần phù hợp với thực tế.
Cần kiểm tra các nội dung như:
- Người đứng tên quyền sử dụng đất.
- Diện tích và số thửa.
- Mục đích sử dụng đất.
- Thời hạn sử dụng.
- Tài sản gắn liền với đất.
Ngoài ra, cần kiểm tra tình trạng tranh chấp và các hạn chế quyền sử dụng đất.
3.4. Quy trình thực hiện tại Văn phòng công chứng
Quy trình thường bắt đầu bằng việc tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ.
Công chứng viên sẽ trao đổi với các bên về giao dịch. Trường hợp đặc biệt sẽ được xem xét riêng.
Sau khi hồ sơ đáp ứng điều kiện, hợp đồng được soạn thảo. Các bên đọc lại toàn bộ nội dung trước khi xác nhận.
Công chứng viên sẽ hướng dẫn cách ký hoặc điểm chỉ phù hợp. Trường hợp người tham gia không thể thực hiện các thao tác thông thường, cần xử lý theo quy định.
Sau khi hoàn tất, văn bản công chứng được trả cho các bên. Người nhận tiếp tục thực hiện thủ tục sang tên theo quy định.
4. Những lưu ý quan trọng khi cho tặng nhà đất có người khuyết tật
4.1. Cần thông báo trước tình trạng của người tham gia
Khách hàng nên thông báo trước cho Văn phòng công chứng về tình trạng đặc biệt.
Thông tin này giúp công chứng viên chủ động kiểm tra hồ sơ. Đồng thời, văn phòng có thể hướng dẫn phương án phù hợp.
Việc trao đổi trước cũng giúp các bên chuẩn bị tốt hơn. Nhờ đó, quá trình công chứng có thể diễn ra thuận lợi.
4.2. Cần bảo đảm người tặng hoàn toàn tự nguyện
Tặng cho nhà đất là giao dịch có giá trị tài sản lớn. Người tặng phải tự nguyện thực hiện giao dịch.
Người khác không được ép buộc hoặc gây áp lực để người tặng ký hợp đồng. Đây là vấn đề đặc biệt cần lưu ý khi người tặng gặp hạn chế về thể chất.
Nếu có nghi ngờ về việc người tặng bị ép buộc, công chứng viên sẽ xem xét kỹ. Trường hợp không đủ điều kiện, việc công chứng có thể không được thực hiện.
4.3. Không tự ý sử dụng người khác để ký thay
Khách hàng không nên tự chuẩn bị người ký thay. Cũng không nên tự lập giấy tờ đại diện khi chưa xác định căn cứ pháp lý.
Mỗi trường hợp cần được xem xét dựa trên tình trạng thực tế. Công chứng viên sẽ hướng dẫn phương án phù hợp với quy định.
Việc làm đúng ngay từ đầu giúp hạn chế nguy cơ tranh chấp. Đồng thời, quyền lợi của người tặng và người nhận cũng được bảo vệ tốt hơn.
4.4. Nên kiểm tra kỹ hồ sơ trước ngày công chứng
Trước khi đến Văn phòng công chứng, các bên nên rà soát toàn bộ giấy tờ.
Thông tin trên CCCD cần thống nhất với giấy tờ nhà đất. Các giấy tờ về quan hệ hôn nhân cũng cần được kiểm tra.
Nếu thiếu giấy tờ, khách hàng nên bổ sung trước khi ký hợp đồng. Điều này giúp hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.
4.5. Thực hiện thủ tục sang tên sau khi công chứng
Công chứng hợp đồng tặng cho chưa phải là bước cuối cùng trong mọi trường hợp.
Sau khi hợp đồng được công chứng, người nhận cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động. Hồ sơ sẽ được nộp tại cơ quan có thẩm quyền.
Tùy từng trường hợp, giao dịch còn có thể liên quan đến nghĩa vụ tài chính. Các bên nên tìm hiểu trước để chủ động chuẩn bị.

>>> Xem thêm: Không ít tranh chấp phát sinh từ việc hiểu sai về công chứng mua bán nhà đất
Kết luận
Cho tặng đất người tàn tật cần được thực hiện cẩn trọng. Việc không thể ký tên hoặc điểm chỉ không đồng nghĩa với việc người khuyết tật đương nhiên mất quyền tham gia giao dịch. Điều quan trọng là phải xác định đúng khả năng nhận thức, ý chí và căn cứ đại diện nếu có.
Các bên nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ. Đồng thời, cần thông báo trước tình trạng của người tham gia cho công chứng viên. Cách làm này giúp lựa chọn phương thức xác lập hợp đồng phù hợp và hạn chế rủi ro pháp lý.
Nếu cần tư vấn về thủ tục cho tặng nhà đất, công chứng hợp đồng hoặc hồ sơ dành cho người không thể ký tên, điểm chỉ, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Không ít người “thoát deadline” nhờ dịch thuật lấy ngay
>>> Xem thêm: Trong nhiều thủ tục quốc tế, công chứng dịch thuật giữ vai trò quyết định
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
