Trong thực tế, nhiều hộ gia đình đang sử dụng đất ổn định nhưng không có đầy đủ giấy tờ pháp lý, dẫn đến nhu cầu xác nhận nguồn gốc đất để làm thủ tục cấp sổ đỏ hoặc giải quyết các vấn đề liên quan đến đất đai. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ gia đình có được quyền xin xác nhận nguồn gốc đất hay không và xác nhận này có giá trị pháp lý đến đâu. Việc nắm đúng quy định sẽ giúp người dân tránh nhầm lẫn giữa “xác nhận hành chính” và “công nhận quyền sử dụng đất”. Bài viết dưới đây phân tích cụ thể quy định pháp luật về xác nhận nguồn gốc đất theo pháp luật đất đai hiện hành.
>>> Xem thêm: Chuyên gia chia sẻ: Cách chọnvăn phòng công chứng tránh rủi ro pháp lý
Xác nhận nguồn gốc đất là gì?
Xác nhận nguồn gốc đất là việc cơ quan có thẩm quyền (thường là UBND cấp xã) ghi nhận bằng văn bản về quá trình hình thành, sử dụng thửa đất của hộ gia đình, cá nhân trên thực tế.
Nội dung xác nhận thường bao gồm:
Thời điểm bắt đầu sử dụng đất
Hình thức sử dụng (được giao, khai hoang, nhận chuyển nhượng, thừa kế…)
Tình trạng tranh chấp
Việc sử dụng đất có ổn định, liên tục hay không
Cần lưu ý: xác nhận nguồn gốc đất không phải là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mà chỉ là một loại tài liệu phục vụ cho việc xem xét hồ sơ đất đai.
Gia đình có được xin xác nhận nguồn gốc đất không?
Pháp luật hiện hành cho phép hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được đề nghị xác nhận nguồn gốc đất, đặc biệt trong trường hợp không có hoặc thiếu giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Khoản 2 Điều 138 Luật Đất đai 2024 quy định: “Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm xác nhận hiện trạng sử dụng đất, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất khi người sử dụng đất có yêu cầu để làm căn cứ xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật”.
Như vậy, gia đình hoàn toàn có quyền xin xác nhận nguồn gốc đất, nếu đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất trên thực tế.
Đây là tài liệu mang tính hỗ trợ pháp lý, không tự thân làm phát sinh quyền sử dụng đất.
Cơ quan nào có thẩm quyền xác nhận nguồn gốc đất?
Cơ quan có thẩm quyền xác nhận nguồn gốc đất là Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất.
UBND cấp xã thực hiện xác nhận trên cơ sở:
Hồ sơ lưu trữ tại địa phương
Ý kiến của khu dân cư, tổ trưởng dân phố, trưởng thôn
Thực tế quản lý, sử dụng đất tại địa phương qua các thời kỳ
Việc xác nhận phải đảm bảo khách quan, đúng thực tế sử dụng đất, không được xác nhận trái với hồ sơ quản lý đất đai.
>>> Xem thêm: Phí công chứng cho hợp đồng bất động sản: Lý do tại sao có sự chênh lệch giữa các văn phòng công chứng
Hồ sơ xin xác nhận nguồn gốc đất gồm những gì?
Khi đề nghị xác nhận nguồn gốc đất, hộ gia đình cần chuẩn bị:
Đơn đề nghị xác nhận nguồn gốc sử dụng đất
Giấy tờ nhân thân của người sử dụng đất
Tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất (nếu có)
Ý kiến xác nhận của các hộ liền kề (trong một số trường hợp)
UBND cấp xã sẽ xem xét hồ sơ và tổ chức kiểm tra thực tế trước khi xác nhận.
Xác nhận nguồn gốc đất có giá trị pháp lý như thế nào?
Cần hiểu đúng rằng:
Xác nhận nguồn gốc đất không có giá trị thay thế sổ đỏ
Không làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt quyền sử dụng đất
Là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết hồ sơ đất đai
Khoản 3 Điều 138 Luật Đất đai 2024 nêu rõ: “Việc xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ có giá trị làm căn cứ xem xét, không phải là căn cứ duy nhất để công nhận quyền sử dụng đất”.
Do đó, người dân không nên hiểu nhầm rằng chỉ cần có giấy xác nhận là đủ điều kiện cấp sổ đỏ.
Một số lưu ý quan trọng khi xin xác nhận nguồn gốc đất
Khi thực hiện thủ tục xác nhận nguồn gốc đất, hộ gia đình cần lưu ý:
Thông tin kê khai phải trung thực, đúng thực tế sử dụng đất
Đất đang tranh chấp sẽ rất khó được xác nhận
Việc xác nhận phụ thuộc nhiều vào hồ sơ quản lý và thực tế tại địa phương
Nên chuẩn bị thêm chứng cứ sử dụng đất ổn định để tăng tính thuyết phục
Kết luận
Gia đình được quyền xin xác nhận nguồn gốc đất theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành, đặc biệt trong trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng thiếu giấy tờ. Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng xác nhận này chỉ mang tính hỗ trợ, không phải là căn cứ pháp lý duy nhất để công nhận quyền sử dụng đất. Việc thực hiện đúng trình tự và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ sẽ giúp người dân hạn chế rủi ro khi giải quyết các thủ tục liên quan đến đất đai.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
