Trong quá trình thực hiện các giao dịch mua bán, tặng cho, thế chấp nhà đất, không ít trường hợp người dân phát hiện giấy tờ nhà đất bị sai thông tin như sai tên, sai số CMND/CCCD, sai diện tích, sai địa chỉ thửa đất. Từ đó phát sinh thắc mắc: có được công chứng khi giấy tờ nhà đất sai thông tin hay không? Việc hiểu đúng quy định về công chứng nhà đất sai thông tin có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa rủi ro và tránh tranh chấp pháp lý sau này.
Giấy tờ nhà đất bị sai thông tin là trường hợp thông tin thể hiện trên:
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở;
Giấy tờ nhân thân của người sử dụng đất;
Hồ sơ pháp lý liên quan đến thửa đất;
không trùng khớp hoặc không chính xác so với thực tế hoặc so với hồ sơ gốc lưu trữ tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Các sai sót thường gặp bao gồm:
Sai họ tên, ngày tháng năm sinh, số giấy tờ tùy thân;
Sai diện tích, số thửa, tờ bản đồ;
Sai mục đích sử dụng đất;
Sai thông tin về tài sản gắn liền với đất.
Nguyên tắc công chứng đối với giấy tờ nhà đất
Theo pháp luật về công chứng, một trong những điều kiện bắt buộc để công chứng hợp đồng nhà đất là:
Hồ sơ công chứng phải hợp pháp, đầy đủ, thống nhất;
Thông tin về chủ thể và tài sản giao dịch phải chính xác, rõ ràng;
Nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Do đó, công chứng nhà đất sai thông tin là vấn đề nhạy cảm, đòi hỏi công chứng viên phải đánh giá kỹ mức độ sai sót để quyết định có được công chứng hay không.
Có được công chứng khi giấy tờ nhà đất bị sai thông tin không?
Câu trả lời không hoàn toàn giống nhau cho mọi trường hợp, mà phụ thuộc vào tính chất và mức độ của thông tin sai.
Trường hợp không được công chứng
Công chứng viên phải từ chối công chứng nếu giấy tờ nhà đất bị sai thông tin làm ảnh hưởng đến:
Việc xác định đúng chủ thể có quyền đối với nhà đất;
Việc xác định đúng tài sản là đối tượng của hợp đồng;
Khả năng phát sinh tranh chấp hoặc rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Ví dụ:
Sai tên người sử dụng đất dẫn đến không xác định được đúng chủ thể;
Sai diện tích hoặc số thửa làm thay đổi đối tượng giao dịch;
Sai mục đích sử dụng đất ảnh hưởng đến điều kiện chuyển nhượng.
Trong các trường hợp này, việc công chứng hợp đồng có thể bị coi là vi phạm điều kiện công chứng, kéo theo nguy cơ văn bản công chứng bị tuyên vô hiệu.
Trong một số trường hợp, sai thông tin mang tính kỹ thuật, không làm thay đổi bản chất pháp lý của giao dịch, công chứng viên có thể xem xét công chứng nếu:
Có căn cứ pháp lý rõ ràng để xác định thông tin đúng;
Có tài liệu chứng minh hợp lệ kèm theo;
Các bên thống nhất và cam kết về nội dung sai sót.
Ví dụ:
Sai sót nhỏ về cách ghi tên nhưng vẫn xác định được cùng một người;
Sai lỗi đánh máy không ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất;
Có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về thông tin đúng.
Tuy nhiên, việc công chứng trong trường hợp này phải được cân nhắc hết sức thận trọng.
Trách nhiệm của công chứng viên khi phát hiện giấy tờ sai thông tin
Khi phát hiện giấy tờ nhà đất sai thông tin, công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra, đối chiếu hồ sơ pháp lý;
Yêu cầu người yêu cầu công chứng làm rõ hoặc bổ sung tài liệu;
Từ chối công chứng nếu không đủ căn cứ xác định tính hợp pháp;
Không được tự ý suy đoán hoặc hợp thức hóa sai sót.
Theo Luật Công chứng 2024, công chứng viên chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của văn bản công chứng, do đó việc công chứng nhà đất sai thông tin tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
Hệ quả pháp lý nếu vẫn công chứng khi giấy tờ sai thông tin
Nếu hợp đồng nhà đất vẫn được công chứng trong khi giấy tờ sai thông tin, có thể phát sinh các hậu quả:
Văn bản công chứng bị tuyên vô hiệu;
Giao dịch bị hủy hoặc không được đăng ký biến động;
Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;
Phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại;
Tổ chức hành nghề công chứng có thể bị khiếu nại, khởi kiện.
Cách xử lý khi phát hiện giấy tờ nhà đất bị sai thông tin
Để bảo đảm an toàn pháp lý, khi phát hiện giấy tờ nhà đất bị sai thông tin, người dân nên:
Thực hiện thủ tục đính chính, chỉnh lý Giấy chứng nhận;
Xin xác nhận hoặc cấp đổi giấy tờ tại cơ quan có thẩm quyền;
Hoàn thiện hồ sơ trước khi yêu cầu công chứng;
Không cố gắng công chứng khi chưa xử lý xong sai sót.
Kết luận
Có được công chứng khi giấy tờ nhà đất bị sai thông tin hay không phụ thuộc vào mức độ và tính chất của sai sót. Với những sai thông tin làm ảnh hưởng đến việc xác định chủ thể và tài sản, công chứng viên bắt buộc phải từ chối công chứng. Việc hiểu đúng và xử lý đúng các trường hợp công chứng nhà đất sai thông tin là yếu tố then chốt để bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch và tránh những tranh chấp kéo dài về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
