Trong thực tế, nhiều người lao động tham gia bảo hiểm xã hội nhưng chưa rõ liệu khoản tiền này có thể để lại thừa kế hay không. Đặc biệt, vấn đề di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội thường gây nhiều nhầm lẫn, dẫn đến tranh chấp hoặc mất quyền lợi đáng tiếc.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất pháp lý, cách lập di chúc và những lưu ý quan trọng liên quan.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng quận Thanh Xuân ngày càng phổ biến
1. Khái quát về Di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội
1.1. Tiền bảo hiểm xã hội có phải là di sản thừa kế không?
Tiền bảo hiểm xã hội là khoản tiền do người lao động và người sử dụng lao động đóng vào quỹ bảo hiểm theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, không phải mọi khoản tiền từ bảo hiểm xã hội đều được coi là di sản thừa kế.
Cụ thể, cần phân biệt:
- Khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần
- Trợ cấp tử tuất (mai táng phí, trợ cấp tuất)
- Lương hưu
Trong đó:
- Một số khoản không được coi là di sản
- Mà được chi trả theo chế độ riêng của pháp luật bảo hiểm xã hội
1.2. Bản chất của việc để lại tiền bảo hiểm xã hội
Khác với tài sản thông thường như nhà đất hay tiền tiết kiệm, tiền bảo hiểm xã hội:
- Không hoàn toàn thuộc quyền định đoạt tự do của cá nhân
- Phụ thuộc vào quy định của Luật Bảo hiểm xã hội
Do đó, việc di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội:
- Chỉ có giá trị trong một số trường hợp nhất định
- Không phải lúc nào cũng được thực hiện theo ý chí của người lập di chúc
1.3. Các khoản liên quan có thể phát sinh khi người lao động chết
Khi người tham gia bảo hiểm xã hội qua đời, có thể phát sinh các khoản như:
- Trợ cấp mai táng
- Trợ cấp tuất một lần
- Trợ cấp tuất hàng tháng
Việc ai được nhận các khoản này:
- Không hoàn toàn phụ thuộc vào di chúc
- Mà chủ yếu căn cứ vào quy định pháp luật
2. Quy định pháp luật về Di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội
2.1. Tiền bảo hiểm xã hội có được định đoạt bằng di chúc không?
Theo quy định hiện hành:
- Các khoản trợ cấp từ bảo hiểm xã hội
→ Không phải là di sản thừa kế thông thường
Điều này dẫn đến:
- Người lập di chúc không thể tự do phân chia các khoản này
- Việc chi trả sẽ tuân theo luật chuyên ngành
Ví dụ:
- Trợ cấp tử tuất sẽ được chi trả cho thân nhân đủ điều kiện
- Không phụ thuộc vào nội dung di chúc
2.2. Trường hợp có thể áp dụng di chúc
Mặc dù vậy, vẫn có một số trường hợp liên quan mà di chúc có thể áp dụng:
- Tiền đã nhận từ bảo hiểm xã hội nhưng chưa sử dụng
- Tiền lương hưu đã lĩnh và còn lại
- Khoản tiền cá nhân đã rút về tài khoản riêng
Trong các trường hợp này:
- Số tiền trở thành tài sản cá nhân
- Có thể được định đoạt bằng di chúc
2.3. Nguyên tắc chi trả chế độ tử tuất
Pháp luật bảo hiểm xã hội quy định rõ:
Các khoản như:
- Trợ cấp mai táng
- Trợ cấp tuất
sẽ được chi trả cho:
- Người lo mai táng
- Thân nhân thuộc diện được hưởng
Các đối tượng này được xác định dựa trên:
- Quan hệ gia đình
- Điều kiện kinh tế
- Mức độ phụ thuộc
Không dựa trên:
- Nội dung di chúc

>>> Xem thêm: Phòng công chứng là cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận
3. Các trường hợp cụ thể về Di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội
3.1. Trường hợp người chết có lập di chúc
Nếu người chết có lập di chúc và đề cập đến tiền bảo hiểm xã hội:
- Nội dung này có thể:
- Không được thực hiện
- Hoặc chỉ được thực hiện một phần
Cụ thể:
- Các khoản trợ cấp theo luật BHXH → không áp dụng di chúc
- Các khoản tiền đã nhận → có thể chia theo di chúc
3.2. Trường hợp không có di chúc
Nếu không có di chúc:
- Các khoản thuộc bảo hiểm xã hội:
- Vẫn chi trả theo luật BHXH
- Các tài sản khác:
- Chia theo pháp luật về thừa kế
3.3. Trường hợp có tranh chấp
Tranh chấp thường xảy ra khi:
- Nhầm lẫn giữa tiền bảo hiểm và tài sản thừa kế
- Các bên cho rằng mình có quyền theo di chúc
Cách giải quyết:
- Xác định rõ từng loại tiền
- Áp dụng đúng quy định pháp luật tương ứng
3.4. Trường hợp người lao động đã nhận BHXH một lần
Nếu người lao động:
- Đã nhận tiền BHXH một lần trước khi chết
Thì:
- Khoản tiền này trở thành tài sản cá nhân
- Có thể:
- Được ghi trong di chúc
- Hoặc chia theo pháp luật
4. Những lưu ý quan trọng khi lập Di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội
4.1. Không nên hiểu nhầm mọi khoản BHXH đều là di sản
Cần phân biệt rõ:
- Khoản thuộc chế độ BHXH
- Khoản đã trở thành tài sản cá nhân
Việc hiểu sai có thể dẫn đến:
- Di chúc vô hiệu một phần
- Tranh chấp giữa người thân
4.2. Nên liệt kê rõ tài sản trong di chúc
Khi lập di chúc, nên:
- Ghi rõ từng loại tài sản
- Phân biệt:
- Tiền cá nhân
- Khoản liên quan đến BHXH
Điều này giúp:
- Tránh nhầm lẫn
- Dễ thực hiện khi phân chia
4.3. Nên tham khảo tư vấn pháp lý
Do tính chất đặc thù của bảo hiểm xã hội:
- Việc lập di chúc liên quan đến khoản này cần cẩn trọng
Tốt nhất nên:
- Tham khảo ý kiến chuyên gia
- Hoặc công chứng viên
4.4. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ
Khi giải quyết quyền lợi liên quan, cần có:
- Sổ bảo hiểm xã hội
- Giấy chứng tử
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân
- Di chúc (nếu có)
Việc chuẩn bị đầy đủ giúp:
- Giải quyết nhanh chóng
- Tránh phát sinh tranh chấp

>>> Xem thêm: Khi giao dịch, công chứng mua bán nhà đất là bước không thể thiếu
Kết luận
Di chúc để lại tiền bảo hiểm xã hội là một vấn đề pháp lý đặc thù, bởi không phải mọi khoản tiền liên quan đến bảo hiểm xã hội đều được coi là di sản thừa kế và được phân chia theo di chúc. Việc hiểu đúng bản chất của từng loại khoản tiền, cũng như quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và thừa kế, sẽ giúp bạn tránh được những sai sót và tranh chấp không đáng có trong quá trình phân chia tài sản.
Để được tư vấn và hỗ trợ lập di chúc, xác định đúng phạm vi tài sản cũng như thực hiện các thủ tục liên quan đến bảo hiểm xã hội và thừa kế một cách chính xác và nhanh chóng, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
>>> Xem thêm: Di chúc để lại đất trong khu du lịch sinh thái.
>>> Xem thêm: Đâu là địa chỉ làm sổ đỏ uy tín hiện nay?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
