Tài sản hộ gia đình và thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Trong thực tiễn đất đai tại Việt Nam, rất nhiều quyền sử dụng đất và tài sản có giá trị lớn đứng tên “hộ gia đình”. Khi kết hôn, không ít người lầm tưởng rằng thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có thể tự động áp dụng cho các tài sản này. Vậy tài sản hộ gia đình và thỏa thuận tài sản có mối liên hệ pháp lý như thế nào? Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có áp dụng cho tài sản đứng tên hộ gia đình không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong những trường hợp nào?

⚖️ Căn cứ pháp lý

Việc xem xét tài sản hộ gia đình và thỏa thuận tài sản phải dựa trên các quy định pháp luật sau:

📘 Luật Hôn nhân và gia đình 2014
- Điều 28: Chế độ tài sản của vợ chồng
- Điều 47: Thỏa thuận xác lập chế độ tài sản
- Điều 48: Nội dung thỏa thuận tài sản
📗 Luật Đất đai 2013
- Điều 5: Người sử dụng đất
- Điều 98: Nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
📕 Bộ luật Dân sự 2015
- Điều 117: Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
- Điều 212: Sở hữu chung của hộ gia đình

👉 Đây là nền tảng để xác định phạm vi áp dụng của thỏa thuận tài sản trước hôn nhân đối với tài sản hộ gia đình.

🏡 Tài sản đứng tên hộ gia đình là gì?

Theo Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản hộ gia đình là tài sản:

Do các thành viên trong hộ cùng đóng góp, tạo lập
Hoặc được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình

📌 Đặc điểm quan trọng của tài sản hộ gia đình:

Thuộc nhiều chủ thể cùng lúc
Quyền định đoạt không thuộc riêng một cá nhân
Việc chuyển nhượng, thế chấp cần sự đồng ý của các thành viên có quyền

👉 Do đó, tài sản hộ gia đình không đồng nhất với tài sản riêng hay tài sản chung của vợ chồng.

>>> Xem thêm: Nhiều khách hàng lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội để bảo đảm đúng quy trình pháp luật

❓ Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có áp dụng cho tài sản hộ gia đình không?

🚫 Nguyên tắc chung: Không tự động áp dụng

Về nguyên tắc, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không tự động áp dụng cho tài sản đứng tên hộ gia đình.

📌 Lý do:

Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân chỉ ràng buộc giữa vợ và chồng
Trong khi đó, tài sản hộ gia đình có thể bao gồm:
- Cha mẹ
- Anh chị em
- Các thành viên khác cùng hộ khẩu tại thời điểm được giao đất

👉 Vì vậy, tài sản hộ gia đình và thỏa thuận tài sản là hai chế định pháp lý độc lập.

⚠️ Trường hợp thỏa thuận tài sản không có giá trị đối với tài sản hộ gia đình

Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không có hiệu lực đối với tài sản hộ gia đình nếu:

Một bên vợ/chồng không phải là chủ thể duy nhất của tài sản
Các thành viên khác trong hộ không tham gia, không đồng ý
Thỏa thuận làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người không phải là vợ/chồng

Xem thêm: Đặt cọc mua bán nhà đất bằng giấy tay có nên công chứng lại

📌 Trong trường hợp này, tòa án có thể không công nhận nội dung thỏa thuận liên quan đến tài sản hộ gia đình.

📝 Khi nào thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có thể liên quan đến tài sản hộ gia đình?

✅ Trường hợp đã xác định rõ phần quyền của cá nhân trong hộ gia đình

Trong thực tiễn, nếu:

Quyền sử dụng đất đứng tên hộ gia đình
Nhưng đã có văn bản xác định phần quyền cụ thể của từng thành viên
Hoặc có căn cứ chứng minh phần tài sản riêng của một người

👉 Khi đó, thỏa thuận trước hôn nhân chỉ có thể áp dụng đối với phần quyền của cá nhân đó, không áp dụng cho toàn bộ tài sản hộ gia đình.

📜 Trường hợp các thành viên hộ gia đình cùng tham gia xác lập

Nếu:

Các thành viên hộ gia đình
Cùng ký văn bản thỏa thuận
Hoặc có văn bản đồng ý phân chia quyền sử dụng đất

👉 Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có thể được xem xét kết hợp với các văn bản này, nhưng không phải là căn cứ duy nhất.

>>> Xem thêm: Thực hiện đúng thủ tục công chứng thừa kế giúp bảo đảm quyền lợi các bên

🧾 Tài sản hộ gia đình và thỏa thuận tài sản trong giải quyết tranh chấp ly hôn

Khi ly hôn, nếu phát sinh tranh chấp liên quan đến tài sản hộ gia đình, tòa án sẽ:

Xác định rõ tài sản đó có phải là tài sản chung của vợ chồng hay không
Làm rõ thành viên hộ gia đình tại thời điểm xác lập quyền sử dụng đất
Chỉ xem xét thỏa thuận tài sản trước hôn nhân trong phạm vi quyền của vợ hoặc chồng

📌 Tòa án không chia tài sản hộ gia đình trong vụ án ly hôn nếu chưa xác định rõ quyền của từng chủ thể.

📚 Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ thực tế:
Anh H lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, xác định toàn bộ đất đứng tên hộ gia đình là tài sản riêng của mình. Thửa đất này được cấp sổ đỏ cho hộ gia đình gồm cha mẹ anh H và anh H trước thời điểm anh kết hôn.

Khi ly hôn, anh H yêu cầu tòa án công nhận thửa đất là tài sản riêng theo thỏa thuận. Tuy nhiên, tòa án xác định:

Đây là tài sản hộ gia đình
Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không ràng buộc cha mẹ anh H

👉 Kết quả: thỏa thuận không được áp dụng đối với tài sản hộ gia đình.

🎯 Kết luận

👉 Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không tự động áp dụng cho tài sản đứng tên hộ gia đình, trừ phần quyền đã được xác định rõ của cá nhân.

Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng tại Mỹ Đức Hà Nội

📌 Để hạn chế rủi ro pháp lý, người có tài sản hộ gia đình nên:

Làm rõ phần quyền sở hữu, sử dụng của mình
Không đưa toàn bộ tài sản hộ gia đình vào thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Kết hợp thỏa thuận với các văn bản phân chia, xác nhận quyền riêng (nếu có)

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng giấy phép kinh doanh bản sao năm 2025

>>> Nhiều người lựa chọn công chứng ngoài giờ hành chính để không ảnh hưởng công việc

>>> Việc phân chia di sản cần tuân thủ đúng quy định về công chứng văn bản phân chia thừa kế

>>> Nhiều giao dịch dân sự phát sinh nhu cầu công chứng hợp đồng ủy quyền

>>> Lập công chứng di chúc giúp bảo đảm ý chí của người để lại tài sản

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.