Khai nhận quyền thừa kế đối với nhà ở là một thủ tục quan trọng nhằm xác lập quyền sở hữu hợp pháp của người thừa kế. Đối với di sản nhà ở, việc công chứng văn bản khai nhận là bước bắt buộc để có thể tiếp tục đăng ký sang tên và thực hiện các giao dịch liên quan đến bất động sản. Tuy nhiên, không ít trường hợp gặp khó khăn do hồ sơ phức tạp, nhiều người thừa kế hoặc giấy tờ nhà không đồng nhất. Bài viết dưới đây cung cấp hướng dẫn đầy đủ về quy định pháp luật, quy trình công chứng và những lưu ý cần thiết khi khai nhận di sản là nhà ở.

>>> Xem thêm: Mất giấy tờ nhà, có cần đến văn phòng công chứng để làm lại?

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh di sản nhà ở

di sản quyền sở hữu nhà

Việc công chứng văn bản khai nhận di sản nhà ở được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật sau:

“Bộ luật Dân sự 2015” – quy định về thừa kế, xác lập quyền của người thừa kế.
“Luật Công chứng 2014” – quy định trình tự, thẩm quyền công chứng văn bản khai nhận di sản.
“Luật Nhà ở 2014” (còn hiệu lực) – quy định về quyền sở hữu nhà ở.
“Luật Đất đai 2013” (được áp dụng cho đến khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành) – điều chỉnh quyền sử dụng đất gắn liền với nhà ở.
Quy định về đăng ký biến động của cơ quan đăng ký đất đai.

Những căn cứ này tạo nền tảng pháp lý cho việc xác lập quyền đối với nhà ở thông qua thừa kế.

>>> Xem thêm: Kinh nghiệm tránh rủi ro khi công chứng mua bán nhà

2. Điều kiện để được khai nhận di sản là nhà ở

Để văn bản khai nhận di sản nhà ở được công chứng, phải đáp ứng các điều kiện sau:

2.1. Nhà ở phải thuộc quyền sở hữu của người để lại di sản

Người thừa kế cần cung cấp giấy tờ hợp lệ như:

Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở;
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất;
Các hồ sơ chứng minh khác nếu giấy chứng nhận chưa được cấp.

2.2. Người để lại di sản đã chết

Cần có “Giấy chứng tử” hoặc quyết định tuyên bố chết theo “Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015”.

2.3. Xác định người thừa kế hợp pháp

Theo di chúc (nếu có di chúc hợp lệ);
Theo pháp luật (khi không có di chúc hoặc di chúc vô hiệu).

2.4. Di sản nhà ở không đang tranh chấp

Theo “Điều 58 Luật Công chứng 2014”, nếu sau thời gian niêm yết 15 ngày có khiếu nại hoặc tranh chấp, công chứng viên phải tạm ngừng giải quyết.

>>> Xem thêm: Những lỗi thường gặp khi công chứng nhà đất

3. Hồ sơ công chứng khai nhận di sản nhà ở

Hồ sơ đầy đủ gồm:

Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…);
Di chúc (nếu thừa kế theo di chúc);
Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở/giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
CMND/CCCD của người thừa kế;
Văn bản từ chối nhận di sản (nếu có);
Các giấy tờ bổ sung theo yêu cầu cụ thể của công chứng viên.

Xem thêm: Hợp đồng góp vốn có cần công chứng không?

4. Quy trình công chứng văn bản khai nhận di sản quyền sở hữu nhà

di sản quyền sở hữu nhà

4.1. Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Công chứng viên xác minh tính hợp lệ, kiểm tra giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nhà và nhân thân người thừa kế.

4.2. Lập dự thảo văn bản khai nhận di sản

Nội dung bao gồm:

Thông tin người để lại di sản;
Danh sách người thừa kế;
Quyền sở hữu nhà ở;
Tỷ lệ hưởng di sản theo pháp luật hoặc theo di chúc.

4.3. Niêm yết công khai tại UBND cấp xã (15 ngày)

Theo “Điều 58 Luật Công chứng 2014”, UBND nơi cư trú cuối cùng của người chết phải niêm yết thông báo khai nhận để phòng ngừa tranh chấp.

4.4. Ký và chứng nhận văn bản

Sau khi hết thời gian niêm yết và không có tranh chấp, công chứng viên mời các bên ký và chứng nhận.

4.5. Đăng ký biến động tại cơ quan đăng ký đất đai

Văn bản khai nhận di sản được dùng để:

Sang tên nhà ở, đất ở;
Thực hiện nghĩa vụ tài chính (thuế, lệ phí trước bạ);
Cập nhật tên người thừa kế trên giấy chứng nhận.

>>> Xem thêm: Những lợi ích về mặt thuế khi làm Di chúc chính thức

5. Những trường hợp hồ sơ di sản nhà ở dễ bị từ chối

5.1. Giấy chứng nhận nhà ở không chính xác hoặc có sai lệch thông tin

Ví dụ: diện tích không khớp, thiếu thông tin chủ sở hữu, thiếu phần tài sản gắn liền với đất.

5.2. Nhiều người thừa kế nhưng không thống nhất

Tất cả người thừa kế phải đồng ý và cùng ký văn bản, trừ trường hợp có ủy quyền hợp lệ.

5.3. Có thông tin phản hồi tranh chấp trong thời gian niêm yết

UBND cấp xã gửi văn bản thông báo tranh chấp → công chứng viên buộc phải tạm dừng.

>>> Xem thêm: Cách xác định chi phí hợp lý cho dịch vụ sang tên sổ đỏ

5.4. Tài sản thuộc sở hữu chung nhưng không chứng minh được phần sở hữu

Ví dụ: nhà thuộc sở hữu chung vợ chồng nhưng thiếu giấy tờ chứng minh.

6. Lưu ý quan trọng khi khai nhận di sản nhà ở

6.1. Cần rà soát lại toàn bộ giấy tờ nhà ở trước khi nộp hồ sơ

Sai lệch thông tin hoặc thiếu giấy tờ sẽ kéo dài thời gian thẩm định.

6.2. Nên chuẩn bị bản trích lục hồ sơ địa chính

Giúp công chứng viên xác minh chính xác hiện trạng nhà đất.

6.3. Trường hợp có yêu cầu đo đạc lại nhà đất

Một số cơ quan đăng ký đất đai yêu cầu đo đạc địa chính trước khi sang tên → cần chuẩn bị từ sớm.

6.4. Thỏa thuận phân chia di sản có thể được lập cùng văn bản khai nhận

Trường hợp các bên muốn chia nhà ở theo tỷ lệ khác luật định → có thể thỏa thuận công chứng ngay cùng thời điểm.

>>> Xem thêm: Tìm hiểu Chi phí công chứng thừa kế theo quy định mới – thủ tục thừa kế nhà đất

Xem thêm: Lập di chúc mới thì xử lý mâu thuẫn với di chúc cũ như thế nào?

7. Kết luận

Công chứng văn bản khai nhận di sản nhà ở là bước pháp lý không thể thiếu để xác lập quyền sở hữu hợp pháp cho người thừa kế. Khi hồ sơ đầy đủ, không tranh chấp và có sự phối hợp của tất cả người thừa kế, thủ tục sẽ diễn ra nhanh chóng và thuận lợi. Hiểu rõ quy trình, căn cứ pháp luật và các rủi ro thường gặp sẽ giúp người thừa kế bảo đảm quyền lợi và tránh sai sót trong quá trình sang tên tài sản.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Studio phá lịch: Có được hoàn lại tiền cọc?

>>> Mẫu giấy ủy quyền nhận tiền công chứng đúng chuẩn năm 2025

>>> Công chứng ngoài trụ sở tại nhà hàng, khách sạn theo yêu cầu

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ công chứng ngoài trụ sở theo yêu cầu

>>> Các loại giấy tờ thường dùng trong thủ tục công chứng giao dịch dân sự

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.

Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.