Trong đời sống hôn nhân, vợ chồng có thể thỏa thuận chia tài sản chung vợ chồng vì nhiều lý do như: thuận tiện kinh doanh, phòng ngừa rủi ro tài chính, chuẩn bị ly hôn hoặc quản lý tài sản minh bạch. Tuy nhiên, nhiều người băn khoăn: văn bản thỏa thuận chia tài sản chung vợ chồng có bắt buộc phải công chứng không? Nếu không công chứng thì có giá trị pháp lý không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết căn cứ pháp luật, hiệu lực pháp lý và các rủi ro cần lưu ý.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng vay, mua bán, thừa kế chỉ trong vài phút tại Văn phòng công chứng.
1. Chia tài sản chung vợ chồng theo quy định pháp luật
✅ 1.1. Quyền thỏa thuận chia tài sản chung vợ chồng
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung.
Việc chia tài sản chung vợ chồng có thể được thực hiện:
Trong thời kỳ hôn nhân;
Khi chuẩn bị ly hôn;
Hoặc sau ly hôn nếu chưa chia.
Nguyên tắc:
Tự nguyện;
Bình đẳng;
Không trốn tránh nghĩa vụ tài sản;
Không xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người thứ ba.
✅ 1.2. Hình thức của văn bản chia tài sản chung vợ chồng
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Thỏa thuận về việc chia tài sản chung phải được lập thành văn bản.
Như vậy, việc chia tài sản chung vợ chồng bắt buộc phải lập thành văn bản, không được thỏa thuận miệng.
2. Chia tài sản chung vợ chồng có bắt buộc công chứng không?
✅ 2.1. Trường hợp bắt buộc phải công chứng
📌 Căn cứ pháp lý:
Luật Đất đai 2013 – Hợp đồng, văn bản liên quan đến quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực;
Luật Nhà ở 2014 – Giao dịch về nhà ở phải công chứng (trừ một số trường hợp đặc biệt);
Luật Công chứng 2014 – Giá trị pháp lý của văn bản công chứng.
👉 Nếu nội dung chia tài sản chung vợ chồng liên quan đến:
Nhà đất, căn hộ;
Xe ô tô, tài sản đăng ký quyền sở hữu;
Tài sản phải đăng ký biến động,
thì văn bản thỏa thuận chia tài sản bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực mới đủ điều kiện sang tên và có hiệu lực đối kháng với người thứ ba.
✅ 2.2. Trường hợp không bắt buộc công chứng
Nếu tài sản chia chỉ gồm:
Tiền mặt;
Tài sản tiêu dùng thông thường;
Đồ dùng cá nhân;
thì pháp luật không bắt buộc phải công chứng, tuy nhiên vẫn nên công chứng để tăng giá trị chứng cứ khi phát sinh tranh chấp.
>>> Xem thêm: Bạn cần hoàn tất thủ tục chuyển nhượng nhà đất? Đừng bỏ lỡ dịch vụ sang tên sổ đỏ uy tín – hỗ trợ tận tình từng bước.
3. Hiệu lực pháp lý của văn bản chia tài sản chung vợ chồng
✅ 3.1. Hiệu lực giữa hai vợ chồng
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Việc chia tài sản chung có hiệu lực kể từ thời điểm các bên thỏa thuận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Nếu văn bản hợp pháp, không trái luật thì có giá trị ràng buộc giữa hai vợ chồng.
✅ 3.2. Hiệu lực đối với người thứ ba
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 213 Bộ luật Dân sự 2015 (sở hữu chung):
Việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ đối với tài sản chung phải tuân thủ quy định pháp luật.
Nếu không công chứng đối với tài sản phải đăng ký:
Văn bản có thể không được cơ quan nhà nước chấp nhận;
Không đủ căn cứ để bảo vệ quyền lợi khi tranh chấp với bên thứ ba.
✅ 3.3. Trường hợp văn bản bị vô hiệu
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 42 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Việc chia tài sản chung bị vô hiệu nếu nhằm trốn tránh nghĩa vụ hoặc xâm phạm quyền lợi của người thứ ba.
4. Ví dụ minh họa thực tế về chia tài sản chung vợ chồng
📌 Ví dụ 1: Công chứng giúp giao dịch an toàn
Anh A và chị B lập văn bản chia tài sản chung vợ chồng, trong đó căn nhà thuộc về chị B. Văn bản được công chứng. Sau đó, chị B sang tên sổ đỏ thuận lợi và thế chấp vay vốn ngân hàng.
📌 Ví dụ 2: Không công chứng gây tranh chấp
Vợ chồng C – D viết giấy tay chia đất nhưng không công chứng. Khi bán đất, văn phòng đăng ký từ chối hồ sơ vì văn bản không hợp lệ. Hai bên phải làm lại thủ tục.
📌 Ví dụ 3: Văn bản bị vô hiệu do trốn tránh nghĩa vụ
Vợ chồng E đang nợ ngân hàng nhưng lập văn bản chia tài sản, chuyển toàn bộ nhà đất cho vợ để né nghĩa vụ trả nợ. Tòa án tuyên văn bản vô hiệu.
>>> Xem thêm: Nếu bạn sắp mua đất nhưng chưa rõ quy trình pháp lý, hãy đọc ngay hướng dẫn Thủ tục làm sổ đỏ chi tiết để tránh tranh chấp về sau.
5. Kết luận
✔ Chia tài sản chung vợ chồng bắt buộc phải lập thành văn bản. ✔ Nếu tài sản là nhà đất, xe hoặc tài sản đăng ký, bắt buộc phải công chứng/chứng thực. ✔ Không công chứng có thể khiến văn bản không đủ giá trị pháp lý và phát sinh tranh chấp. ✔ Việc công chứng giúp đảm bảo an toàn pháp lý, thuận lợi trong đăng ký tài sản và bảo vệ quyền lợi lâu dài.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
