Trong các giao dịch dân sự hiện nay, công chứng hợp đồng vay tiền ngày càng được các bên lựa chọn nhằm tăng tính an toàn pháp lý và hạn chế rủi ro tranh chấp. Một vấn đề thường gây băn khoăn là liệu khi công chứng hợp đồng vay tiền có bắt buộc phải kèm theo tài sản bảo đảm hay không. Không ít người cho rằng nếu không thế chấp, cầm cố thì hợp đồng vay sẽ không được công chứng hoặc không có giá trị. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ vấn đề này trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn công chứng.
>>> Xem thêm: Chuyên gia chia sẻ: Cách chọnvăn phòng công chứng tránh rủi ro pháp lý
Hợp đồng vay tiền là gì? Có bắt buộc phải công chứng không?
Hợp đồng vay tiền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tiền cho bên vay; khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tiền gốc và lãi (nếu có thỏa thuận).
Theo “Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng vay tài sản không bắt buộc phải lập thành văn bản, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật chuyên ngành có quy định.
Pháp luật hiện hành không bắt buộc công chứng hợp đồng vay tiền, tuy nhiên việc công chứng mang lại nhiều lợi ích như:
Xác nhận ý chí tự nguyện của các bên;
Tăng giá trị chứng cứ khi xảy ra tranh chấp;
Hạn chế rủi ro giả mạo chữ ký, nội dung.
Công chứng hợp đồng vay tiền có bắt buộc phải có tài sản bảo đảm không?
Quy định pháp luật về bảo đảm nghĩa vụ vay
Theo “Điều 292 Bộ luật Dân sự 2015”, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ là quyền, không phải nghĩa vụ bắt buộc của các bên, bao gồm các biện pháp như thế chấp, cầm cố, bảo lãnh, ký quỹ, đặt cọc…
Như vậy, pháp luật không bắt buộc hợp đồng vay tiền phải có tài sản bảo đảm, dù hợp đồng đó có được công chứng hay không.
Thực tiễn công chứng hợp đồng vay tiền không có tài sản bảo đảm
Trên thực tế, tổ chức hành nghề công chứng vẫn thực hiện công chứng hợp đồng vay tiền không có tài sản bảo đảm nếu:
Các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự;
Nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật;
Việc vay tiền là hoàn toàn tự nguyện;
Hồ sơ, giấy tờ tùy thân hợp lệ.
Do đó, việc có hay không tài sản bảo đảm không phải là điều kiện bắt buộc để công chứng hợp đồng vay tiền.
Trong trường hợp này, ngoài hợp đồng vay tiền, các bên cần lập thêm hợp đồng thế chấp hoặc cầm cố tài sản và thực hiện công chứng theo đúng quy định.
Công chứng hợp đồng vay tiền và công chứng hợp đồng bảo đảm: Có phải cùng lúc không?
Về nguyên tắc, hợp đồng vay tiền và hợp đồng bảo đảm là hai giao dịch độc lập, có thể:
Công chứng cùng thời điểm;
Hoặc công chứng ở các thời điểm khác nhau.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, công chứng viên thường khuyến nghị công chứng đồng thời để:
Bảo đảm tính logic, thống nhất của hồ sơ;
Tránh tranh chấp về thời điểm phát sinh nghĩa vụ;
Thuận lợi cho việc xử lý tài sản bảo đảm nếu bên vay vi phạm nghĩa vụ.
Rủi ro pháp lý khi công chứng hợp đồng vay tiền không có tài sản bảo đảm
Việc công chứng hợp đồng vay tiền không có tài sản bảo đảm không làm hợp đồng vô hiệu, nhưng có thể phát sinh một số rủi ro:
Khó khăn trong việc thi hành án nếu bên vay không tự nguyện trả nợ;
Không có cơ chế ưu tiên thanh toán so với các chủ nợ khác;
Phải khởi kiện và chờ bản án có hiệu lực để yêu cầu thi hành.
Do đó, bên cho vay cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định có yêu cầu biện pháp bảo đảm hay không.
>>> Xem thêm: Dịch vụ Công chứng tại nhà cho người già neo đơn – Có hỗ trợ miễn phí?
Lưu ý quan trọng khi công chứng hợp đồng vay tiền
Một số lưu ý thực tiễn cần quan tâm:
Nội dung hợp đồng phải thể hiện rõ số tiền vay, thời hạn, lãi suất, phương thức trả nợ;
Lãi suất thỏa thuận không được vượt quá mức trần theo quy định pháp luật;
Nếu không có tài sản bảo đảm, nên quy định rõ trách nhiệm khi vi phạm nghĩa vụ;
Trường hợp có tài sản bảo đảm là nhà đất, cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của tài sản.
Kết luận
Công chứng hợp đồng vay tiền không bắt buộc phải có tài sản bảo đảm. Việc có hay không biện pháp bảo đảm phụ thuộc vào sự thỏa thuận và mức độ rủi ro mà các bên chấp nhận. Tuy nhiên, trong bối cảnh tranh chấp vay mượn diễn ra ngày càng phổ biến, việc cân nhắc công chứng hợp đồng và thiết lập tài sản bảo đảm phù hợp sẽ giúp các bên bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
