Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuVận tải đường biển đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, hàng hóa có thể gặp rủi ro trong quá trình vận chuyển. Những sự cố như va chạm, chìm tàu, cháy nổ hoặc hư hỏng đều có thể gây thiệt hại lớn. Vì vậy, doanh nghiệp cần quan tâm đến điều khoản bảo hiểm ngay khi ký hợp đồng dịch vụ vận tải. Quy định rõ trách nhiệm của các bên sẽ giúp hạn chế tranh chấp. Đồng thời, doanh nghiệp có thể chủ động hơn khi xảy ra tổn thất.
>>> Xem thêm: Hợp đồng thỏa thuận phân chia di sản thừa kế có đền bù bằng tiền
1. Hợp đồng dịch vụ vận tải đường biển và vai trò của bảo hiểm hàng hóa
1.1. Hợp đồng dịch vụ vận tải đường biển là gì?
Hợp đồng dịch vụ vận tải đường biển ghi nhận thỏa thuận giữa các bên về việc vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Tùy giao dịch, bên cung cấp dịch vụ có thể là doanh nghiệp vận tải hoặc đơn vị logistics tổ chức vận chuyển.
Nội dung hợp đồng thường xác định loại hàng, số lượng, hành trình và thời gian giao nhận. Các bên cũng cần thống nhất cước phí và phương thức thanh toán. Trách nhiệm khi hàng hóa bị mất hoặc hư hỏng là nội dung không nên bỏ qua.
Trong hoạt động logistics, một giao dịch có thể liên quan đến nhiều đơn vị. Chẳng hạn, doanh nghiệp logistics nhận tổ chức vận chuyển nhưng thuê hãng tàu thực hiện chặng đường biển. Vì vậy, cần xác định rõ vai trò của từng bên trong hợp đồng.
Việc phân định này giúp làm rõ ai chịu trách nhiệm đối với từng công đoạn. Đồng thời, doanh nghiệp có cơ sở xử lý khi phát sinh sự cố.
1.2. Vì sao cần quy định bảo hiểm hàng hóa trong hợp đồng?
Vận tải đường biển có thể phát sinh nhiều rủi ro. Hàng hóa có thể bị ướt, vỡ, mất mát hoặc hư hỏng do quá trình xếp dỡ. Sự cố trên biển cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ lô hàng.
Bảo hiểm hàng hóa giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi xảy ra tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm. Tuy nhiên, không phải mọi thiệt hại đều được doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường. Quyền lợi thực tế còn phụ thuộc vào hợp đồng bảo hiểm và các điều khoản áp dụng.
Do đó, hợp đồng dịch vụ vận tải nên xác định rõ trách nhiệm mua bảo hiểm. Các bên cần làm rõ ai là người mua, ai chịu phí và ai được hưởng quyền lợi bảo hiểm. Những nội dung này giúp hạn chế tranh cãi khi xảy ra sự cố.
1.3. Phân biệt bảo hiểm hàng hóa và trách nhiệm của đơn vị vận tải
Bảo hiểm hàng hóa và trách nhiệm của đơn vị vận tải là hai vấn đề khác nhau. Bảo hiểm được thực hiện theo hợp đồng bảo hiểm giữa bên mua và doanh nghiệp bảo hiểm. Trách nhiệm của đơn vị vận tải được xác định theo hợp đồng vận chuyển và quy định pháp luật áp dụng.
Khi hàng hóa bị tổn thất, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ xem xét bồi thường theo phạm vi bảo hiểm đã thỏa thuận. Trong khi đó, trách nhiệm của người vận chuyển còn phụ thuộc vào nguyên nhân tổn thất và các căn cứ miễn, giảm trách nhiệm theo pháp luật.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên cho rằng có bảo hiểm là mọi thiệt hại đều được thanh toán. Cũng không nên mặc định đơn vị vận tải phải bồi thường toàn bộ giá trị hàng hóa.
Các bên cần đọc kỹ cả hợp đồng dịch vụ, hợp đồng vận chuyển và hợp đồng bảo hiểm. Việc đối chiếu giúp xác định đúng quyền lợi khi có tranh chấp.
2. Những điều khoản bảo hiểm hàng hóa cần có trong hợp đồng dịch vụ vận tải
2.1. Quy định rõ trách nhiệm mua bảo hiểm
Hợp đồng cần xác định bên chịu trách nhiệm mua bảo hiểm hàng hóa. Tùy thỏa thuận, bên mua có thể là chủ hàng, người bán, người mua hoặc đơn vị khác.
Nếu doanh nghiệp logistics đứng ra mua bảo hiểm, hợp đồng cần nêu rõ phạm vi công việc được giao. Các bên cũng nên thống nhất cách cung cấp chứng từ bảo hiểm và thông tin về người được bảo hiểm.
Trường hợp chủ hàng tự mua bảo hiểm, cần xác định thời điểm cung cấp thông tin cho đơn vị vận tải. Việc phối hợp kịp thời giúp các bên xử lý tốt hơn khi phát sinh sự cố.
Nội dung này nên được thể hiện trực tiếp trong hợp đồng. Không nên chỉ dựa vào trao đổi miệng hoặc thông lệ giao dịch.
2.2. Xác định phạm vi bảo hiểm và các rủi ro được bảo hiểm
Phạm vi bảo hiểm quyết định những tổn thất nào có thể được xem xét bồi thường. Vì vậy, các bên cần kiểm tra kỹ điều kiện bảo hiểm dự kiến áp dụng.
Tùy gói bảo hiểm, phạm vi có thể liên quan đến mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa do một số rủi ro trong quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, các trường hợp loại trừ có thể khác nhau giữa từng hợp đồng.
Doanh nghiệp nên lưu ý những nội dung sau:
- Rủi ro được bảo hiểm và các trường hợp loại trừ.
- Thời điểm bắt đầu và kết thúc trách nhiệm bảo hiểm.
- Phạm vi địa lý và hành trình vận chuyển.
- Điều kiện đối với đóng gói, xếp dỡ và lưu kho.
- Nghĩa vụ thông báo khi thay đổi hành trình hoặc phương thức vận chuyển.
- Yêu cầu đối với chứng từ và việc giám định tổn thất.
Nếu hàng hóa có tính chất đặc biệt, các bên cần khai báo chính xác. Ví dụ, hàng dễ vỡ, hàng đông lạnh hoặc hàng có yêu cầu bảo quản riêng có thể cần điều kiện bảo hiểm phù hợp.
2.3. Thỏa thuận giá trị bảo hiểm, phí và mức khấu trừ
Giá trị bảo hiểm cần được xác định trên cơ sở phù hợp với loại hàng và thỏa thuận bảo hiểm. Các bên nên thống nhất căn cứ tính giá trị, loại tiền và cách xử lý khi có thay đổi về lô hàng.
Hợp đồng cũng cần xác định bên chịu phí bảo hiểm. Nếu phí được tính vào giá dịch vụ, cách tính nên được thể hiện minh bạch. Điều này giúp hạn chế tranh chấp về các khoản thu phát sinh.
Ngoài ra, cần kiểm tra mức khấu trừ hoặc phần tổn thất mà người được bảo hiểm phải tự chịu theo hợp đồng bảo hiểm. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền thực nhận khi có sự cố.
Không nên chỉ ghi chung rằng hàng hóa đã được bảo hiểm. Các bên cần lưu giữ giấy chứng nhận hoặc tài liệu bảo hiểm tương ứng với lô hàng. Thông tin về người được bảo hiểm và giá trị bảo hiểm cũng cần được kiểm tra.
2.4. Quy định thủ tục thông báo và giải quyết tổn thất
Khi xảy ra sự cố, việc thông báo đúng thời hạn rất quan trọng. Hợp đồng nên quy định đầu mối liên hệ và cách thức thông báo giữa các bên.
Bên phát hiện tổn thất cần thực hiện những biện pháp hợp lý để hạn chế thiệt hại. Đồng thời, cần bảo quản hàng hóa và chứng cứ liên quan. Việc tự ý tiêu hủy hoặc xử lý hàng hóa có thể ảnh hưởng đến quá trình giám định.
Hợp đồng nên nêu rõ trách nhiệm phối hợp cung cấp hồ sơ. Những tài liệu cần thiết có thể gồm vận đơn, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, biên bản giao nhận và chứng từ bảo hiểm.
Các bên cũng nên thống nhất cách phối hợp với doanh nghiệp bảo hiểm và đơn vị giám định. Quy định rõ từ đầu sẽ giúp quá trình giải quyết tổn thất thuận lợi hơn.
>>> Xem thêm: Đang làm thủ tục chuyển quyền sở hữu căn hộ hoặc nhà ở? Tham khảo dịch vụ sang tên sổ hồng để hiểu rõ các bước cần chuẩn bị
3. Trách nhiệm của các bên khi hàng hóa bị tổn thất trên biển
3.1. Trách nhiệm của chủ hàng và người gửi hàng
Chủ hàng hoặc người gửi hàng cần cung cấp thông tin chính xác về hàng hóa. Những thông tin này bao gồm chủng loại, số lượng, đặc tính và yêu cầu bảo quản.
Hàng hóa cần được đóng gói phù hợp với tính chất và hành trình vận chuyển. Nếu có yêu cầu đặc biệt, chủ hàng nên thông báo trước cho đơn vị vận tải.
Khi phát hiện mất mát hoặc hư hỏng, chủ hàng cần ghi nhận hiện trạng. Đồng thời, nên thông báo kịp thời cho các bên liên quan theo hợp đồng và điều kiện bảo hiểm.
Chủ hàng cũng cần lưu giữ chứng từ chứng minh giá trị hàng hóa. Đây là căn cứ quan trọng khi yêu cầu giải quyết bồi thường.
3.2. Trách nhiệm của doanh nghiệp logistics và người vận chuyển
Trách nhiệm của doanh nghiệp logistics phụ thuộc vào vai trò thực tế và nội dung hợp đồng. Đơn vị chỉ làm trung gian tổ chức dịch vụ có thể có trách nhiệm khác với đơn vị trực tiếp nhận vận chuyển.
Người vận chuyển phải thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng và quy định pháp luật áp dụng. Khi xảy ra sự cố, cần phối hợp cung cấp thông tin và chứng từ liên quan trong phạm vi trách nhiệm của mình.
Nếu hợp đồng giao cho doanh nghiệp logistics nhiệm vụ mua bảo hiểm, đơn vị này cần thực hiện đúng thỏa thuận. Việc không mua bảo hiểm hoặc mua không đúng phạm vi đã cam kết có thể dẫn đến tranh chấp hợp đồng.
Tuy nhiên, không phải mọi tổn thất đều tự động làm phát sinh trách nhiệm bồi thường của đơn vị logistics. Cần xem xét nguyên nhân, nghĩa vụ đã cam kết và căn cứ miễn trách nhiệm nếu có.
3.3. Trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm
Doanh nghiệp bảo hiểm giải quyết yêu cầu bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm và quy định pháp luật. Việc chi trả phụ thuộc vào phạm vi bảo hiểm, chứng cứ tổn thất và điều kiện áp dụng.
Người yêu cầu bồi thường cần cung cấp hồ sơ theo yêu cầu hợp lệ. Nếu thiếu tài liệu, quá trình đánh giá có thể bị kéo dài. Một số trường hợp còn cần giám định để xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại.
Nếu tổn thất thuộc trường hợp loại trừ, doanh nghiệp bảo hiểm có thể từ chối bồi thường theo điều khoản hợp đồng và quy định áp dụng. Vì vậy, doanh nghiệp cần đọc kỹ điều kiện bảo hiểm trước khi ký.
Khi không đồng ý với kết quả giải quyết, bên liên quan nên kiểm tra căn cứ từ chối và các điều khoản tương ứng. Việc trao đổi bằng văn bản sẽ giúp lưu lại quá trình xử lý.
3.4. Xử lý khi số tiền bảo hiểm không đủ bù đắp thiệt hại
Trong một số trường hợp, số tiền bảo hiểm được chi trả không bằng toàn bộ thiệt hại thực tế. Nguyên nhân có thể liên quan đến giới hạn trách nhiệm, mức khấu trừ hoặc phạm vi bảo hiểm.
Khi đó, các bên cần xem xét riêng trách nhiệm của người vận chuyển và doanh nghiệp logistics. Việc yêu cầu bồi thường phải dựa trên hợp đồng, chứng cứ và quy định pháp luật liên quan.
Chủ hàng nên lưu giữ tài liệu chứng minh giá trị hàng hóa và khoản tổn thất thực tế. Biên bản giám định, chứng từ giao nhận và trao đổi giữa các bên đều có thể hữu ích.
Nếu phát sinh tranh chấp, các bên nên đối chiếu từng nghĩa vụ đã cam kết. Không nên mặc nhiên cho rằng phần thiệt hại chưa được bảo hiểm chi trả sẽ do một bên bất kỳ chịu toàn bộ.
4. Lưu ý khi soạn thảo và ký hợp đồng dịch vụ vận tải đường biển
4.1. Kiểm tra tính thống nhất giữa các hợp đồng và chứng từ
Một lô hàng có thể liên quan đến nhiều văn bản. Chẳng hạn, doanh nghiệp có hợp đồng dịch vụ logistics, vận đơn và hợp đồng bảo hiểm hàng hóa.
Thông tin giữa các tài liệu cần thống nhất. Những nội dung nên kiểm tra gồm tên hàng, số lượng, hành trình, người gửi và người nhận. Giá trị hàng hóa và thời hạn bảo hiểm cũng cần phù hợp.
Nếu thông tin sai lệch, việc xác định trách nhiệm có thể gặp khó khăn. Hồ sơ yêu cầu bồi thường cũng có nguy cơ phải bổ sung.
Do đó, doanh nghiệp nên rà soát chứng từ trước khi hàng được vận chuyển. Khi phát hiện sai sót, cần yêu cầu điều chỉnh kịp thời.
4.2. Làm rõ giới hạn trách nhiệm và trường hợp miễn trách nhiệm
Hợp đồng dịch vụ vận tải nên quy định rõ trách nhiệm của mỗi bên. Các điều khoản cần phù hợp với pháp luật và loại dịch vụ thực tế.
Doanh nghiệp cần chú ý đến giới hạn trách nhiệm đối với mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa. Đồng thời, cần làm rõ các trường hợp miễn trách nhiệm theo hợp đồng và quy định áp dụng.
Không nên sử dụng điều khoản quá chung chung. Những nội dung thiếu rõ ràng có thể gây bất lợi khi xảy ra tranh chấp.
Nếu có nhiều đơn vị tham gia vận chuyển, cần xác định trách nhiệm phối hợp của từng bên. Điều này giúp tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi phát sinh tổn thất.
4.3. Lưu giữ hồ sơ và chứng cứ trong quá trình vận chuyển
Doanh nghiệp nên lưu giữ hợp đồng và các phụ lục liên quan. Chứng từ bảo hiểm, vận đơn và biên bản giao nhận cũng cần được bảo quản.
Khi phát hiện tổn thất, cần ghi nhận hiện trạng hàng hóa. Hình ảnh, biên bản kiểm đếm và kết quả giám định có thể hỗ trợ chứng minh thiệt hại.
Việc trao đổi giữa các bên nên được lưu lại bằng văn bản khi cần thiết. Hồ sơ đầy đủ giúp quá trình xác minh diễn ra thuận lợi hơn.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần chú ý thời hạn thông báo và thời hạn yêu cầu bồi thường. Các thời hạn này có thể khác nhau tùy hợp đồng và quy định pháp luật áp dụng.
4.4. Rà soát hợp đồng trước khi ký kết
Trước khi ký, các bên nên đọc kỹ từng điều khoản. Không nên chỉ tập trung vào cước vận chuyển và thời gian giao hàng.
Điều khoản bảo hiểm cần thể hiện rõ trách nhiệm mua bảo hiểm. Phạm vi bảo hiểm, phí và thủ tục xử lý tổn thất cũng phải được làm rõ.
Nếu có nội dung chưa thống nhất, các bên nên sửa đổi trước khi ký. Những thỏa thuận bổ sung cần được ghi nhận bằng hình thức phù hợp.
Đối với hợp đồng có giá trị lớn hoặc hành trình phức tạp, nên cân nhắc việc rà soát pháp lý. Việc chuẩn bị kỹ giúp giảm rủi ro và tạo cơ sở xử lý khi có sự cố.
>>> Xem thêm: Đừng đợi đến khi hồ sơ phát sinh vướng mắc mới tìm đến văn phòng công chứng
Kết luận
Điều khoản bảo hiểm là nội dung quan trọng trong hợp đồng dịch vụ vận tải đường biển. Các bên cần xác định rõ trách nhiệm mua bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm và thủ tục xử lý tổn thất. Đồng thời, cần phân biệt nghĩa vụ của doanh nghiệp logistics, người vận chuyển và doanh nghiệp bảo hiểm. Hợp đồng rõ ràng sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của các bên.
Nếu cần hỗ trợ rà soát hồ sơ, tư vấn thủ tục công chứng hoặc chứng thực giấy tờ phục vụ hoạt động kinh doanh, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Một lựa chọn đúng lúc có thể giúp việc chuẩn bị giấy tờ nhẹ nhàng hơn; hãy tham khảo dịch vụ công chứng
>>> Xem thêm: Cần nộp bản sao giấy tờ? Trước tiên, hãy xác định đúng yêu cầu chứng thực
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com