Mặt bằng kinh doanh cần điện, nước để duy trì hoạt động. Việc chủ nhà tự ý cắt điện nước có thể khiến cửa hàng phải đóng cửa. Hàng hóa hư hỏng, doanh thu sụt giảm và khách hàng bị ảnh hưởng.
Trong nhiều trường hợp, hành vi này có thể vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Bên thuê cần kiểm tra thỏa thuận và thu thập chứng cứ. Nếu thương lượng không thành, người thuê có thể cân nhắc khởi kiện. Việc xác định đúng hành vi đơn phương vi phạm hợp đồng thuê mặt bằng giúp bảo vệ quyền lợi và hạn chế thiệt hại.
>>> Xem thêm: Hợp đồng tặng cho nhà đất giữa dượng ruột và cháu ruột: Mức thuế TNCN
1. Bên cho thuê tự ý cắt điện nước có vi phạm hợp đồng không?
1.1. Nghĩa vụ của bên cho thuê đối với mặt bằng kinh doanh
Hợp đồng thuê mặt bằng xác lập quyền và nghĩa vụ của hai bên. Bên cho thuê phải bàn giao tài sản theo thỏa thuận. Họ cũng phải bảo đảm điều kiện sử dụng phù hợp với mục đích thuê.
Điều 472 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về hợp đồng thuê tài sản. Điều 477 quy định nghĩa vụ bảo đảm giá trị sử dụng của tài sản thuê. Điều 478 đề cập nghĩa vụ bảo đảm quyền sử dụng ổn định cho bên thuê.
Nếu điện nước là điều kiện thiết yếu đã thỏa thuận, việc tự ý cắt có thể ảnh hưởng đến quyền sử dụng mặt bằng. Tuy nhiên, cần xem xét nội dung hợp đồng và nguyên nhân thực tế. Không phải mọi trường hợp gián đoạn điện nước đều mặc nhiên là vi phạm.
1.2. Trường hợp nào việc cắt điện nước có thể trái hợp đồng?
Bên cho thuê có thể vi phạm nghĩa vụ nếu cố tình cắt điện nước để gây sức ép. Chẳng hạn, họ muốn buộc người thuê trả mặt bằng trước hạn. Hành vi này càng đáng lưu ý nếu hợp đồng vẫn còn hiệu lực.
Một số tình huống thường gặp gồm:
- Bên thuê chưa hết hạn hợp đồng và vẫn thực hiện đúng nghĩa vụ.
- Bên cho thuê cắt điện nước mà không có căn cứ thỏa thuận.
- Bên cho thuê dùng việc cắt dịch vụ để ép tăng giá thuê.
- Bên cho thuê gây cản trở hoạt động kinh doanh dù người thuê không vi phạm hợp đồng.
- Bên cho thuê không khôi phục dịch vụ sau khi được yêu cầu hợp lý.
Ngược lại, điện nước có thể bị gián đoạn do sự cố kỹ thuật. Đơn vị cung cấp cũng có thể ngừng dịch vụ vì lý do chính đáng. Nếu người thuê nợ tiền điện nước theo thỏa thuận, vụ việc cần được đánh giá riêng.
1.3. Bên thuê có quyền yêu cầu bồi thường không?
Bên thuê có thể yêu cầu bồi thường nếu chứng minh đủ căn cứ pháp luật. Cần xác định hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả. Thiệt hại không tự động được chấp nhận chỉ vì cửa hàng phải ngừng hoạt động.
Các khoản yêu cầu có thể bao gồm chi phí phát sinh hợp lý. Ví dụ là hàng hóa hư hỏng do mất điện hoặc chi phí bảo quản thay thế. Người thuê cũng có thể yêu cầu bồi thường khoản lợi ích bị mất nếu chứng minh được theo quy định.
Bên thuê nên lưu giữ hóa đơn, sổ sách bán hàng và chứng từ liên quan. Những tài liệu này giúp làm rõ giá trị thiệt hại. Việc kê khai cần trung thực, cụ thể và có căn cứ.
2. Cần làm gì trước khi khởi kiện bên cho thuê?
2.1. Kiểm tra hợp đồng thuê mặt bằng
Trước tiên, hãy đọc kỹ hợp đồng đã ký. Cần chú ý điều khoản về điện nước và chi phí dịch vụ. Kiểm tra thêm quyền chấm dứt hợp đồng và trách nhiệm bồi thường.
Nếu hợp đồng quy định bên cho thuê phải bảo đảm điện nước, hãy lưu lại điều khoản đó. Nếu các bên có phụ lục hoặc tin nhắn xác nhận, cần tập hợp đầy đủ. Những tài liệu này có thể hỗ trợ chứng minh thỏa thuận thực tế.
Hợp đồng bằng văn bản thường thuận lợi cho việc chứng minh. Tuy nhiên, cần đánh giá hình thức giao dịch và các chứng cứ khác. Không nên kết luận hợp đồng vô hiệu chỉ vì thiếu một hình thức nhất định.
2.2. Thu thập chứng cứ về hành vi cắt điện nước
Chứng cứ là yếu tố quan trọng khi giải quyết tranh chấp. Người thuê nên ghi nhận thời điểm điện nước bị cắt. Hãy lưu ảnh, video và thông báo từ bên cho thuê nếu có.
Các tài liệu nên chuẩn bị gồm:
- Hợp đồng thuê mặt bằng và phụ lục hợp đồng.
- Biên bản bàn giao mặt bằng, tài sản và thiết bị.
- Hóa đơn thanh toán tiền thuê, điện nước.
- Tin nhắn, email hoặc văn bản trao đổi giữa hai bên.
- Hình ảnh, video thể hiện việc cắt điện nước.
- Xác nhận của đơn vị cung cấp dịch vụ, nếu có.
- Chứng từ chứng minh hàng hóa hư hỏng và doanh thu bị ảnh hưởng.
- Văn bản yêu cầu khôi phục dịch vụ và phản hồi của bên cho thuê.
Không nên tự ý xâm nhập hệ thống điện nước để thu thập chứng cứ. Hãy ưu tiên tài liệu được tạo lập hợp pháp. Nếu có nguy cơ mất chứng cứ, người thuê nên tìm tư vấn pháp lý sớm.
2.3. Gửi văn bản yêu cầu khôi phục điện nước
Người thuê nên gửi yêu cầu bằng văn bản cho bên cho thuê. Nội dung cần nêu rõ sự việc và thời điểm xảy ra. Đồng thời, yêu cầu khôi phục dịch vụ trong thời hạn hợp lý.
Văn bản cũng nên đề nghị chấm dứt hành vi cản trở việc sử dụng mặt bằng. Nếu đã phát sinh thiệt hại, hãy nêu rõ khoản yêu cầu và căn cứ. Người thuê nên giữ bằng chứng đã gửi và kết quả giao nhận.
Bước này giúp thể hiện thiện chí giải quyết tranh chấp. Văn bản còn giúp xác định diễn biến sự việc. Tuy nhiên, đây không phải điều kiện bắt buộc trong mọi vụ kiện. Cần xem xét hợp đồng và quy định áp dụng cho từng trường hợp.
Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, người thuê có thể chuẩn bị hồ sơ khởi kiện. Trường hợp cần ngừng thiệt hại khẩn cấp, hãy trao đổi với luật sư về biện pháp phù hợp.

>>> Xem thêm: Một quyết định đúng về thủ tục chứng thực có thể giúp quá trình hoàn thiện hồ sơ thuận lợi hơn
3. Hướng dẫn khởi kiện khi bên cho thuê tự ý cắt điện nước
3.1. Xác định yêu cầu khởi kiện
Trước khi lập đơn, người thuê cần xác định rõ yêu cầu của mình. Nội dung có thể gồm yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng. Người thuê cũng có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại có căn cứ.
Tùy tình huống, người thuê có thể đề nghị Tòa án xem xét:
- Buộc bên cho thuê chấm dứt hành vi vi phạm.
- Buộc khôi phục điều kiện sử dụng mặt bằng theo thỏa thuận, nếu còn phù hợp.
- Bồi thường thiệt hại thực tế và hợp pháp.
- Hoàn trả tiền đặt cọc hoặc khoản tiền khác nếu có căn cứ.
- Giải quyết việc chấm dứt hợp đồng và hậu quả liên quan.
Không phải yêu cầu nào cũng được chấp nhận. Tòa án sẽ xem xét hợp đồng, chứng cứ và quy định pháp luật. Người thuê cần tránh đưa ra khoản yêu cầu thiếu căn cứ.
3.2. Chuẩn bị đơn khởi kiện và hồ sơ
Đơn khởi kiện cần nêu thông tin của các bên. Người khởi kiện phải trình bày sự việc và yêu cầu giải quyết. Đơn cũng cần liệt kê tài liệu, chứng cứ gửi kèm.
Hồ sơ thường gồm các giấy tờ sau:
- Đơn khởi kiện theo quy định tố tụng dân sự.
- Bản sao hợp đồng thuê và các phụ lục liên quan.
- Giấy tờ xác định tư cách của người khởi kiện.
- Thông tin nhận diện và địa chỉ của bên cho thuê.
- Tài liệu chứng minh hành vi vi phạm.
- Chứng cứ về thiệt hại và yêu cầu bồi thường.
- Văn bản trao đổi, yêu cầu khắc phục và phản hồi.
Nếu bên thuê là doanh nghiệp, cần chuẩn bị giấy tờ pháp lý của doanh nghiệp. Người đại diện phải chứng minh tư cách đại diện. Nếu người khác nộp đơn, cần có giấy ủy quyền hợp lệ khi pháp luật yêu cầu.
3.3. Nộp đơn tại Tòa án có thẩm quyền
Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng thuê thường được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự. Thẩm quyền cụ thể phụ thuộc vào các bên và nội dung vụ việc. Người thuê cần kiểm tra quy định hiện hành về thẩm quyền theo cấp và lãnh thổ.
Thông thường, hồ sơ được nộp tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định. Cần xác định đúng địa chỉ của bị đơn và các yếu tố liên quan. Nếu có thỏa thuận giải quyết tranh chấp, hãy kiểm tra hiệu lực và phạm vi của thỏa thuận đó.
Sau khi nhận đơn, Tòa án xem xét việc thụ lý theo thủ tục luật định. Người khởi kiện cần thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí nếu thuộc trường hợp phải nộp. Hãy lưu giấy biên nhận và các thông báo từ Tòa án.
3.4. Có thể yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời không?
Trong một số vụ việc, thiệt hại có thể tiếp tục tăng lên. Người thuê có thể đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu đáp ứng điều kiện pháp luật. Yêu cầu phải có căn cứ và phù hợp với loại biện pháp được phép áp dụng.
Việc khôi phục điện nước không mặc nhiên được giải quyết bằng biện pháp khẩn cấp. Tòa án sẽ xem xét tính cần thiết và điều kiện cụ thể. Người thuê nên trình bày rõ nguy cơ thiệt hại khó khắc phục.
Hãy chuẩn bị tài liệu chứng minh tính cấp thiết. Nếu yêu cầu không phù hợp, Tòa án có thể không chấp nhận. Vì vậy, cần tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi nộp đề nghị.
4. Hậu quả pháp lý và những lưu ý để bảo vệ quyền lợi bên thuê
4.1. Bên cho thuê có thể phải chịu trách nhiệm gì?
Nếu Tòa án xác định bên cho thuê vi phạm nghĩa vụ, trách nhiệm sẽ được xem xét theo hợp đồng và pháp luật. Tùy căn cứ, họ có thể phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ. Họ cũng có thể phải bồi thường thiệt hại được chứng minh.
Nếu hành vi vi phạm làm mục đích thuê không thể đạt được, bên thuê có thể xem xét chấm dứt hợp đồng theo căn cứ pháp luật hoặc thỏa thuận. Việc chấm dứt cần thực hiện đúng điều kiện và thủ tục. Người thuê không nên tự ý bỏ mặt bằng khi chưa đánh giá hậu quả.
Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ. Điều 360 đề cập trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ. Việc áp dụng cần dựa trên tình tiết và chứng cứ cụ thể.
4.2. Bên thuê có được ngừng trả tiền thuê không?
Người thuê không nên tự động ngừng trả tiền thuê chỉ vì bị cắt điện nước. Việc này có thể tạo ra tranh chấp mới. Bên cho thuê có thể cho rằng người thuê vi phạm nghĩa vụ thanh toán.
Hãy kiểm tra điều khoản về giảm tiền thuê, tạm ngừng thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng. Nếu có căn cứ pháp luật, người thuê có thể yêu cầu điều chỉnh nghĩa vụ tương ứng. Tốt nhất, cần thông báo bằng văn bản và lưu lại chứng cứ.
Nếu hai bên thống nhất giảm tiền thuê hoặc tạm ngừng thanh toán, hãy lập văn bản rõ ràng. Văn bản nên ghi thời gian áp dụng và cách tính tiền. Điều này giúp hạn chế bất đồng về sau.
4.3. Lưu ý khi yêu cầu bồi thường thiệt hại
Người thuê cần phân biệt thiệt hại thực tế với dự đoán doanh thu. Chi phí phát sinh phải có chứng từ phù hợp. Khoản lợi nhuận bị mất cần được chứng minh bằng dữ liệu đáng tin cậy.
Ví dụ, cửa hàng thực phẩm bị mất điện khiến hàng hóa hư hỏng. Người thuê nên giữ hóa đơn nhập hàng và hình ảnh hàng hóa. Có thể bổ sung biên bản kiểm kê hoặc tài liệu xác nhận của bên liên quan.
Nếu yêu cầu bồi thường quá chung chung, việc chứng minh sẽ khó khăn. Hãy lập bảng kê từng khoản thiệt hại. Ghi rõ thời điểm, nguyên nhân và chứng cứ đi kèm.
4.4. Cách hạn chế tranh chấp khi thuê mặt bằng kinh doanh
Ngay từ khi ký hợp đồng, các bên nên quy định rõ quyền và nghĩa vụ. Hợp đồng cần nêu điều kiện cung cấp điện nước. Cũng nên ghi cách xử lý khi một bên vi phạm.
Người thuê nên chú ý các nội dung sau:
- Xác định rõ tiền thuê và chi phí dịch vụ.
- Quy định trách nhiệm thanh toán điện nước.
- Ghi nhận cách xử lý khi dịch vụ bị gián đoạn.
- Nêu điều kiện chấm dứt hợp đồng trước hạn.
- Thỏa thuận nguyên tắc bồi thường thiệt hại.
- Lập biên bản bàn giao và lưu chứng từ thanh toán.
Trước khi ký, hai bên nên rà soát các điều khoản quan trọng. Nếu hợp đồng có giá trị lớn hoặc thời hạn dài, nên xem xét kỹ hơn. Việc lập hợp đồng rõ ràng giúp giảm rủi ro khi phát sinh tranh chấp.

>>> Xem thêm: Cần công chứng giấy tờ nhưng khó sắp xếp việc đi lại? Phương án tại nhà trong dịch vụ công chứng có thể đáng để bạn tham khảo
Kết luận
Khi bên cho thuê tự ý cắt điện nước, người thuê cần bình tĩnh xử lý. Hãy kiểm tra hợp đồng, ghi nhận sự việc và thu thập chứng cứ. Nếu thương lượng không thành, người thuê có thể khởi kiện để yêu cầu bảo vệ quyền lợi. Việc xác định đúng hành vi đơn phương vi phạm hợp đồng thuê mặt bằng và chứng minh thiệt hại sẽ hỗ trợ quá trình giải quyết tranh chấp.
Để hạn chế rủi ro, các bên nên rà soát hợp đồng trước khi ký. Nếu cần hỗ trợ kiểm tra giấy tờ hoặc công chứng giao dịch phù hợp, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn thủ tục và giải đáp các vấn đề liên quan.
>>> Xem thêm: Khi cần xử lý giấy tờ đúng quy định, đừng bỏ qua bước tìm hiểu văn phòng công chứng phù hợp
>>> Xem thêm: Muốn hạn chế thời gian chỉnh sửa, bổ sung hồ sơ? Hãy rà soát các bước qua thông tin dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
