Cho tặng đất khu vực quốc phòng là vấn đề cần được xem xét cẩn trọng bởi không phải thửa đất nào nằm trong khu vực có liên quan đến quốc phòng cũng được tự do thực hiện giao dịch. Trước khi lập hợp đồng tặng cho, cần xác định chính xác loại đất, chủ thể đang sử dụng và tình trạng pháp lý của thửa đất.
Theo Luật Đất đai 2024, đất quốc phòng, an ninh là nhóm đất có chế độ quản lý và sử dụng riêng. Đối với những khu vực nằm trong quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh nhưng chưa có nhu cầu sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, người đang sử dụng đất có thể tiếp tục sử dụng cho đến khi có quyết định thu hồi, nhưng phải tuân thủ những hạn chế theo luật định.
Do đó, việc cho tặng quyền sử dụng đất trong trường hợp này không nên chỉ căn cứ vào vị trí thửa đất. Người sử dụng cần kiểm tra Giấy chứng nhận, mục đích sử dụng đất, quy hoạch và các hạn chế quyền đối với thửa đất trước khi thực hiện giao dịch.
>>> Xem thêm: Cho tặng nhà đất cho con nhưng làm văn bản thỏa thuận tài sản riêng cho con dâu/rể.
1. Đất thuộc khu vực phòng thủ quốc phòng có được cho tặng không?
1.1. Cần phân biệt đất quốc phòng và đất nằm trong khu vực quy hoạch quốc phòng
Đây là vấn đề quan trọng khi xem xét việc tặng cho quyền sử dụng đất.
Đất quốc phòng, an ninh là loại đất được sử dụng cho các mục đích phục vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của Luật Đất đai. Trong khi đó, một thửa đất của hộ gia đình hoặc cá nhân có thể nằm trong khu vực được quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh nhưng tại thời điểm hiện tại chưa được sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.
Hai trường hợp này có chế độ pháp lý khác nhau. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào cách gọi như “đất khu vực phòng thủ” để kết luận rằng thửa đất có được tặng cho hay không.
1.2. Trường hợp đất đã được xác định là đất quốc phòng, an ninh
Nếu thửa đất thực sự thuộc nhóm đất quốc phòng, an ninh và do các đơn vị có thẩm quyền quản lý, sử dụng thì việc tặng cho quyền sử dụng đất cho cá nhân, hộ gia đình không được thực hiện theo cơ chế giao dịch dân sự thông thường.
Đặc biệt, đối với đất quốc phòng, an ninh được sử dụng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế theo phương án được phê duyệt, chủ thể sử dụng đất không được chuyển nhượng, tặng cho hoặc cho thuê quyền sử dụng đất.
Do đó, nếu Giấy chứng nhận hoặc hồ sơ quản lý thể hiện đất thuộc chế độ đất quốc phòng, an ninh, các bên không nên tự lập hợp đồng tặng cho như đối với đất ở thông thường.
1.3. Trường hợp cá nhân đang sử dụng đất trong khu vực quy hoạch quốc phòng
Luật Đất đai 2024 quy định đối với những khu vực nằm trong quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh nhưng chưa có nhu cầu sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, người đang sử dụng đất được tiếp tục sử dụng cho đến khi có quyết định thu hồi đất. Tuy nhiên, người sử dụng đất không được làm biến dạng địa hình tự nhiên.
Trong trường hợp này, cần xem xét thêm loại đất, nguồn gốc sử dụng, Giấy chứng nhận và các điều kiện thực hiện quyền tặng cho. Việc thửa đất nằm trong quy hoạch quốc phòng không đồng nghĩa với việc quyền sử dụng đất của người dân ngay lập tức bị chấm dứt.
Tuy nhiên, giao dịch vẫn có thể chịu ảnh hưởng bởi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quyết định quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
2. Điều kiện cho tặng quyền sử dụng đất trong khu vực phòng thủ
2.1. Phải xác định người tặng có quyền sử dụng đất hợp pháp
Trước khi lập hợp đồng, cần xác định rõ người đứng tên trên Giấy chứng nhận và phạm vi quyền sử dụng đất.
Theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, về nguyên tắc người sử dụng đất được thực hiện quyền tặng cho khi đáp ứng các điều kiện luật định, trong đó có điều kiện về Giấy chứng nhận, tình trạng tranh chấp, kê biên và thời hạn sử dụng đất.
Nếu quyền sử dụng đất thuộc về nhiều người, cần xác định đầy đủ chủ thể có quyền đối với thửa đất. Việc thiếu người có quyền có thể ảnh hưởng đến hiệu lực và khả năng công chứng hợp đồng.
2.2. Đất phải đáp ứng điều kiện để thực hiện quyền tặng cho
Các điều kiện cơ bản để thực hiện quyền tặng cho quyền sử dụng đất gồm:
- Có Giấy chứng nhận theo quy định, trừ một số trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định.
- Đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng quyết định, bản án hoặc phán quyết có hiệu lực.
- Quyền sử dụng đất không bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án.
- Đất vẫn còn trong thời hạn sử dụng.
- Quyền sử dụng đất không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Ngoài các điều kiện chung, trường hợp đất nằm trong khu vực có liên quan đến quốc phòng, an ninh cần kiểm tra thêm những hạn chế phát sinh từ quy hoạch hoặc chế độ quản lý đất.
2.3. Cần kiểm tra mục đích sử dụng đất trên Giấy chứng nhận
Mục đích sử dụng đất là căn cứ quan trọng để xác định chế độ pháp lý của thửa đất.
Nếu Giấy chứng nhận thể hiện đất ở, đất nông nghiệp hoặc loại đất khác thuộc quyền sử dụng hợp pháp của cá nhân, việc xem xét tặng cho sẽ dựa trên quy định tương ứng và tình trạng thực tế của thửa đất.
Ngược lại, nếu thửa đất thuộc đất quốc phòng, an ninh thì không thể áp dụng máy móc quy trình tặng cho giữa cá nhân với cá nhân.
Vì vậy, trước khi đặt lịch công chứng, các bên nên cung cấp bản chụp Giấy chứng nhận để được kiểm tra sơ bộ.
2.4. Cần kiểm tra quy hoạch và khả năng thực hiện giao dịch
Quy hoạch quốc phòng có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng đất trong tương lai. Trường hợp đất đang nằm trong khu vực quy hoạch nhưng chưa có quyết định thu hồi cần được xem xét cụ thể theo hồ sơ của từng thửa đất.
Không nên chỉ nghe thông tin từ người dân hoặc dựa vào vị trí địa lý để kết luận rằng đất được hoặc không được tặng cho.
Việc kiểm tra thông tin quy hoạch và hồ sơ đất đai giúp các bên hạn chế rủi ro khi ký kết hợp đồng.

>>> Xem thêm: Khi tài sản có giá trị lớn, đừng thực hiện công chứng mua bán nhà đất một cách vội vàng
3. Hồ sơ và quy trình cho tặng đất khu vực quốc phòng
3.1. Hồ sơ cần chuẩn bị
Tùy từng trường hợp, hồ sơ tặng cho quyền sử dụng đất có thể gồm:
- Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân của bên tặng cho.
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân của bên nhận tặng cho.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa các bên nếu thuộc trường hợp cần xác định quan hệ.
- Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ liên quan đến tình trạng hôn nhân khi cần thiết.
- Các giấy tờ khác liên quan đến tình trạng pháp lý của thửa đất.
Nếu đất có liên quan đến quy hoạch quốc phòng, các bên nên chuẩn bị thêm những tài liệu thể hiện nguồn gốc, quá trình sử dụng và tình trạng pháp lý của thửa đất nếu có.
3.2. Kiểm tra hồ sơ trước khi lập hợp đồng
Công chứng viên sẽ kiểm tra giấy tờ do các bên cung cấp. Nội dung kiểm tra không chỉ bao gồm thông tin của người tặng và người nhận mà còn liên quan đến quyền sử dụng đất.
Đặc biệt, cần xác định thửa đất có thực sự là đất quốc phòng, an ninh hay chỉ nằm trong khu vực có quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh.
Sự khác biệt này có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng thực hiện giao dịch. Nếu chưa đủ căn cứ xác định quyền tặng cho, các bên cần làm rõ hồ sơ trước khi ký hợp đồng.
3.3. Lập và ký hợp đồng tặng cho
Nếu quyền sử dụng đất đáp ứng điều kiện giao dịch, các bên có thể lập hợp đồng tặng cho theo quy định.
Nội dung hợp đồng cần thể hiện rõ thông tin của bên tặng, bên nhận và đặc điểm thửa đất. Các thông tin về số thửa, tờ bản đồ, diện tích, địa chỉ và mục đích sử dụng đất cần được đối chiếu với Giấy chứng nhận.
Các bên nên đọc kỹ hợp đồng trước khi ký. Khi có nội dung chưa rõ, cần trao đổi trực tiếp với công chứng viên để được giải thích.
3.4. Thực hiện công chứng hợp đồng
Đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thuộc trường hợp phải công chứng, các bên thực hiện thủ tục tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định.
Công chứng viên sẽ kiểm tra hồ sơ, ý chí tự nguyện của các bên và nội dung giao dịch trước khi thực hiện công chứng.
Nếu phát hiện thửa đất có vấn đề về quyền sử dụng hoặc thuộc trường hợp không được thực hiện giao dịch, công chứng viên có thể yêu cầu làm rõ hoặc từ chối công chứng theo quy định pháp luật.
3.5. Đăng ký biến động sau khi công chứng
Công chứng hợp đồng mới là một bước trong quá trình tặng cho quyền sử dụng đất.
Sau khi hợp đồng được công chứng, bên nhận tặng cho cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động và các thủ tục liên quan để đăng ký việc nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Trong trường hợp thửa đất nằm trong khu vực có quy hoạch quốc phòng, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ hồ sơ địa chính và tình trạng pháp lý cụ thể để giải quyết.
Do đó, các bên không nên coi việc ký hợp đồng công chứng là đồng nghĩa với việc mọi thủ tục chuyển quyền đã hoàn tất.
4. Những lưu ý quan trọng khi cho tặng đất khu vực quốc phòng
4.1. Không nên nhầm giữa quy hoạch quốc phòng và đất quốc phòng
Đây là lưu ý quan trọng nhất.
Một thửa đất nằm trong khu vực có quy hoạch quốc phòng chưa chắc đã là đất quốc phòng, an ninh tại thời điểm thực hiện giao dịch. Luật Đất đai 2024 cho phép người đang sử dụng đất tại một số khu vực thuộc quy hoạch quốc phòng, an ninh nhưng chưa có nhu cầu sử dụng tiếp tục sử dụng cho đến khi có quyết định thu hồi, với những hạn chế nhất định.
Vì vậy, cần kiểm tra chính xác hồ sơ pháp lý thay vì chỉ dựa vào tên gọi của khu vực.
4.2. Không nên tự lập hợp đồng khi chưa xác định tình trạng pháp lý
Việc tự soạn hợp đồng và ký kết trước khi kiểm tra đất có thể khiến các bên gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục công chứng hoặc đăng ký biến động.
Đối với đất có yếu tố quốc phòng, việc kiểm tra càng cần được thực hiện cẩn thận.
Khách hàng nên cung cấp trước Giấy chứng nhận và thông tin liên quan đến thửa đất để được tư vấn về khả năng thực hiện giao dịch.
4.3. Chú ý trường hợp đất có quyết định thu hồi
Nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã có quyết định thu hồi đất thì quyền của người sử dụng đất phải được xem xét theo tình trạng pháp lý tại thời điểm giao dịch.
Không nên thực hiện giao dịch tặng cho chỉ dựa trên việc thửa đất vẫn đang do mình quản lý hoặc đang đứng tên trên giấy tờ.
Các bên cần kiểm tra xem đã có quyết định thu hồi, thông báo thu hồi hoặc những hạn chế quyền khác liên quan đến thửa đất hay chưa.
4.4. Người nhận tặng cho cũng cần kiểm tra điều kiện nhận đất
Không chỉ bên tặng cho mà bên nhận tặng cho cũng cần xem xét điều kiện pháp luật áp dụng cho giao dịch.
Một số trường hợp nhận tặng cho quyền sử dụng đất có thể chịu những điều kiện riêng tùy thuộc loại đất, đối tượng nhận và mục đích sử dụng.
Vì vậy, trước khi ký hợp đồng, các bên nên xác định rõ người nhận có thuộc trường hợp được nhận quyền sử dụng đất hay không.
4.5. Nên kiểm tra hồ sơ tại Văn phòng công chứng trước khi ký
Đối với những thửa đất nằm trong khu vực có yếu tố quốc phòng, việc kiểm tra hồ sơ trước khi ký hợp đồng đặc biệt cần thiết.
Khách hàng nên chuẩn bị bản gốc Giấy chứng nhận cùng giấy tờ nhân thân của các bên. Nếu có tài liệu liên quan đến quy hoạch hoặc tình trạng pháp lý của thửa đất, nên cung cấp để được xem xét.
Việc kiểm tra trước giúp xác định đúng bản chất pháp lý của thửa đất và hạn chế tình trạng đã thỏa thuận tặng cho nhưng không thể hoàn tất thủ tục.

>>> Xem thêm: Đừng để thiếu giấy tờ khiến bạn phải mất thêm thời gian tại văn phòng công chứng
Kết luận
Cho tặng đất khu vực quốc phòng không thể chỉ căn cứ vào vị trí của thửa đất mà cần xác định rõ đất có phải là đất quốc phòng, an ninh hay chỉ nằm trong khu vực được quy hoạch cho mục đích quốc phòng. Với đất đang do cá nhân, hộ gia đình sử dụng hợp pháp, việc tặng cho còn phải đáp ứng các điều kiện thực hiện quyền theo Luật Đất đai và không thuộc trường hợp bị hạn chế giao dịch.
Trước khi lập hợp đồng, các bên nên kiểm tra Giấy chứng nhận, mục đích sử dụng đất, quy hoạch, tình trạng tranh chấp và các hạn chế quyền đối với thửa đất. Nếu cần được kiểm tra hồ sơ và tư vấn thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hỗ trợ kiểm tra giấy tờ, tư vấn quy trình công chứng và hướng dẫn các bước cần thực hiện phù hợp với tình trạng pháp lý của từng thửa đất.
>>> Xem thêm: Tài liệu càng quan trọng, yêu cầu về độ chính xác của dịch thuật càng cao
>>> Xem thêm: Muốn hồ sơ đi xa hơn? Có thể bạn cần bắt đầu bằng công chứng dịch thuật
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
