Công chứng di chúc cho người đang bệnh nặng có hợp pháp?
Trong thực tế, nhiều người chỉ nghĩ đến việc lập di chúc khi sức khỏe đã suy giảm nghiêm trọng, thậm chí đang mắc bệnh nặng, nguy kịch. Khi đó, câu hỏi thường được đặt ra là: có công chứng di chúc khi bệnh nặng được không, di chúc có giá trị pháp lý hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện – đúng pháp luật – dễ hiểu về công chứng di chúc khi bệnh nặng, dựa trên Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2014, kèm ví dụ minh họa thực tế giúp bạn nắm rõ và tránh rủi ro pháp lý.
>>> Xem thêm: Khi nào hợp đồng viết tay cần mang đếnvăn phòng công chứngđể bảo đảm hiệu lực pháp lý?
📄 Di chúc là gì theo quy định pháp luật?
⚖️ Khái niệm di chúc
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015:
“Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”
📌 Di chúc là giao dịch dân sự đơn phương, chỉ phát sinh hiệu lực sau khi người lập di chúc qua đời, nhưng phải hợp pháp ngay tại thời điểm lập.
⚖️ Điều kiện để di chúc hợp pháp theo Bộ luật Dân sự
📌 Điều kiện chung về hiệu lực của di chúc
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp khi đáp ứng các điều kiện:
🧠 Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt khi lập di chúc;
🚫 Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
📜 Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội;
📝 Hình thức di chúc phù hợp quy định pháp luật.
👉 Như vậy, tình trạng bệnh nặng không làm mất quyền lập di chúc, miễn là người lập di chúc còn minh mẫn, làm chủ được hành vi.
❓ Công chứng di chúc khi bệnh nặng có được không?
✅ Hoàn toàn có thể công chứng di chúc khi bệnh nặng
📌 Pháp luật không cấm việc công chứng di chúc khi bệnh nặng. Vấn đề cốt lõi không nằm ở tình trạng bệnh lý, mà ở năng lực nhận thức và ý chí tự nguyện của người lập di chúc tại thời điểm công chứng.
⚖️ Căn cứ pháp lý:
Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015;
Điều 56 Luật Công chứng 2014 (công chứng di chúc).
👉 Do đó, người bị bệnh nặng vẫn có thể lập và công chứng di chúc hợp pháp nếu đáp ứng đủ điều kiện luật định.
🏛️ Căn cứ pháp lý về công chứng di chúc khi bệnh nặng
📜 Quy định của Luật Công chứng 2014
Theo Điều 56 Luật Công chứng 2014:
“Người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng; trường hợp không thể đi lại được thì công chứng viên có thể thực hiện công chứng ngoài trụ sở.”
📌 Quy định này đặc biệt quan trọng trong trường hợp:
Người lập di chúc đang điều trị tại bệnh viện;
Người bệnh nặng, không thể di chuyển;
Công chứng viên có thể đến tận nơi để công chứng di chúc.
👉 Đây là cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm giá trị pháp lý của di chúc khi bệnh nặng.
⚠️ Những lưu ý quan trọng khi công chứng di chúc khi bệnh nặng
🧑⚕️ Lưu ý về tình trạng sức khỏe và nhận thức
Khi công chứng di chúc khi bệnh nặng, cần lưu ý:
Người lập di chúc phải trả lời rõ ràng, logic;
Nhận thức được tài sản, người thừa kế, hậu quả pháp lý;
Không trong tình trạng hôn mê, mê sảng, mất ý thức.
📌 Trên thực tế, nhiều văn phòng công chứng yêu cầu:
Hồ sơ bệnh án;
Giấy xác nhận của cơ sở y tế về tình trạng nhận thức (không bắt buộc nhưng rất có lợi).
📝 Lưu ý về hình thức di chúc
📌 Để hạn chế tranh chấp, người bệnh nặng nên lựa chọn di chúc bằng văn bản có công chứng, thay vì:
Di chúc miệng;
Di chúc viết tay không công chứng.
⚠️ Di chúc miệng chỉ được công nhận trong trường hợp tính mạng bị đe dọa nghiêm trọng, và phải đáp ứng điều kiện rất chặt chẽ theo Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015.
👨👩👧 Lưu ý về người làm chứng khi công chứng di chúc
📌 Theo Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015, người làm chứng không được là:
Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan;
Người chưa đủ 18 tuổi, mất năng lực hành vi dân sự.
👉 Việc lựa chọn người làm chứng phù hợp giúp tăng độ an toàn pháp lý cho di chúc khi bệnh nặng.
🚫 Rủi ro pháp lý nếu công chứng di chúc khi bệnh nặng không đúng quy định
Nếu không tuân thủ đúng quy định, di chúc có thể:
⚠️ Bị tuyên vô hiệu do người lập di chúc không minh mẫn ⚠️ Bị tranh chấp gay gắt giữa các đồng thừa kế ⚠️ Không được Tòa án công nhận hiệu lực
📌 Trên thực tế, rất nhiều vụ án thừa kế xoay quanh việc tranh cãi: “Người lập di chúc lúc đó có còn tỉnh táo hay không?”
>>> Xem thêm: Hiểu đúng về công chứng mua bán nhàgiúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình
🧾 Ví dụ minh họa thực tế
🏥 Ví dụ về công chứng di chúc khi bệnh nặng hợp pháp
Ông A bị ung thư giai đoạn cuối, đang điều trị tại bệnh viện nhưng vẫn tỉnh táo, minh mẫn. Gia đình mời công chứng viên đến bệnh viện lập di chúc công chứng, có người làm chứng hợp lệ.
📌 Kết quả:
Di chúc được công chứng đúng quy định;
Sau khi ông A qua đời, di chúc được Tòa án công nhận;
Không phát sinh tranh chấp thừa kế.
⚖️ Ví dụ về di chúc bị tuyên vô hiệu
Bà B lập di chúc khi đang điều trị nặng, nhưng không công chứng, không người làm chứng hợp lệ. Sau khi bà mất, các con khởi kiện yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu.
📌 Kết quả:
Tòa án xác định không đủ căn cứ chứng minh bà B minh mẫn;
🔹 Bệnh nặng không làm mất quyền lập di chúc 🔹 Công chứng di chúc khi bệnh nặng hoàn toàn hợp pháp nếu người lập còn minh mẫn 🔹 Công chứng là giải pháp an toàn nhất để hạn chế tranh chấp 🔹 Nên thực hiện càng sớm càng tốt, đúng trình tự pháp luật
📌 Hiểu đúng và thực hiện đúng công chứng di chúc khi bệnh nặng sẽ giúp bảo vệ ý chí của người để lại di sản và quyền lợi hợp pháp của người thừa kế.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
