Trong thực tế giải quyết thừa kế, không ít trường hợp người để lại di sản có nhiều người thừa kế đang sinh sống, làm việc tại các tỉnh, thành phố khác nhau, thậm chí ở nước ngoài. Khi đó, việc công chứng thừa kế nhiều người ở xa thường gặp khó khăn về thời gian, địa điểm ký kết và thủ tục hồ sơ. Nhiều gia đình lúng túng không biết có bắt buộc tất cả đồng thừa kế phải cùng có mặt tại một nơi hay không. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các phương án hợp pháp để thực hiện công chứng thừa kế trong trường hợp các đồng thừa kế ở nhiều tỉnh khác nhau theo quy định pháp luật hiện hành.
Công chứng thừa kế là gì? Khi nào bắt buộc phải công chứng?
Công chứng thừa kế là việc công chứng viên chứng nhận:
Văn bản khai nhận di sản thừa kế; hoặc
Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế,
theo quy định của pháp luật dân sự và pháp luật về công chứng.
Theo “Điều 57 Luật Công chứng 2024”, văn bản khai nhận di sản và văn bản thỏa thuận phân chia di sản bắt buộc phải được công chứng nếu di sản là bất động sản hoặc tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Do đó, trong đa số trường hợp, việc công chứng thừa kế nhiều người ở xa là thủ tục không thể bỏ qua nếu các đồng thừa kế muốn xác lập quyền sở hữu hợp pháp đối với di sản.
Các đồng thừa kế ở nhiều tỉnh khác nhau có bắt buộc phải cùng đến một nơi công chứng không?
Pháp luật không bắt buộc tất cả đồng thừa kế phải trực tiếp có mặt tại cùng một tổ chức hành nghề công chứng trong cùng một thời điểm, với điều kiện việc ký kết vẫn bảo đảm đúng trình tự pháp luật.
Trong thực tiễn, việc công chứng thừa kế nhiều người ở xa có thể thực hiện theo nhiều phương án linh hoạt, miễn là thể hiện đầy đủ ý chí tự nguyện của tất cả các đồng thừa kế.
Ký văn bản thừa kế tại nhiều tổ chức hành nghề công chứng khác nhau
Trong một số trường hợp, các đồng thừa kế có thể:
Thống nhất nội dung văn bản thỏa thuận phân chia di sản;
Lần lượt ký vào cùng một văn bản tại các tổ chức hành nghề công chứng khác nhau;
Văn bản được hoàn thiện khi có đủ chữ ký công chứng hợp lệ của tất cả đồng thừa kế.
Cách làm này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên và công chứng viên, nhưng vẫn được chấp nhận về mặt pháp lý nếu tuân thủ đúng trình tự.
Công chứng ngoài trụ sở đối với trường hợp đặc biệt
Theo “Điều 44 Luật Công chứng 2024”, công chứng ngoài trụ sở có thể được áp dụng khi người yêu cầu công chứng không thể đến trụ sở vì lý do chính đáng.
Tuy nhiên, trong trường hợp công chứng thừa kế nhiều người ở xa, phương án này thường chỉ phù hợp khi:
Người thừa kế ở cùng địa phương;
Có lý do chính đáng như ốm đau, tuổi cao, hạn chế đi lại.
>>> Xem thêm: Ưu điểm của việc kíDi chúc tại nhà với công chứng viên chuyên nghiệp
Hồ sơ cần chuẩn bị khi công chứng thừa kế nhiều người ở xa
Hồ sơ công chứng thừa kế thường bao gồm:
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế;
Giấy tờ pháp lý của di sản;
Giấy tờ tùy thân của các đồng thừa kế;
Văn bản ủy quyền (nếu có).
Trong trường hợp có đồng thừa kế ở xa, việc chuẩn bị đầy đủ, thống nhất hồ sơ là yếu tố quyết định để tránh kéo dài thời gian giải quyết.
Rủi ro pháp lý cần lưu ý
Khi thực hiện công chứng thừa kế nhiều người ở xa, các bên cần đặc biệt lưu ý:
Giấy ủy quyền phải còn hiệu lực tại thời điểm ký văn bản thừa kế;
Nội dung ủy quyền phải rõ ràng, không mâu thuẫn;
Tránh ký văn bản trước khi công chứng viên xác nhận đầy đủ năng lực hành vi của các bên;
Không sử dụng giấy tay, bản scan thay cho bản chính giấy ủy quyền.
Những sai sót này có thể dẫn đến việc văn bản thừa kế bị từ chối công chứng hoặc bị tranh chấp sau này.
Vai trò của công chứng viên trong trường hợp đồng thừa kế ở xa
Công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra tính hợp pháp của việc ủy quyền;
Đánh giá sự thống nhất ý chí của các đồng thừa kế;
Hướng dẫn phương án công chứng phù hợp với từng trường hợp cụ thể;
Từ chối công chứng nếu phát hiện dấu hiệu ép buộc, gian dối hoặc vi phạm pháp luật.
Vai trò này giúp bảo đảm công chứng thừa kế nhiều người ở xa vẫn đáp ứng yêu cầu an toàn pháp lý.
Kết luận
Công chứng thừa kế khi các đồng thừa kế ở nhiều tỉnh khác nhau hoàn toàn có thể thực hiện hợp pháp nếu lựa chọn đúng phương án phù hợp như ủy quyền, ký kết tại nhiều địa điểm hoặc công chứng ngoài trụ sở. Việc hiểu rõ quy trình và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sẽ giúp quá trình công chứng thừa kế nhiều người ở xa diễn ra thuận lợi, hạn chế rủi ro tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của các đồng thừa kế.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
