Trong thực tế, có nhiều trường hợp vợ hoặc chồng rời khỏi nơi cư trú trong thời gian dài, không có tin tức xác thực, gây khó khăn cho việc quản lý tài sản chung, vay vốn, kinh doanh hoặc giải quyết quan hệ hôn nhân. Vấn đề đặt ra là chia tài sản khi vợ chồng mất tích có được không, phải thực hiện theo thủ tục nào và quyền lợi của các bên được bảo vệ ra sao? Bài viết dưới đây phân tích đầy đủ căn cứ pháp lý, điều kiện, thủ tục và những lưu ý quan trọng.
>>> Xem thêm: Trải nghiệm quy trình công chứng cực mượt.
1. Chia tài sản khi vợ chồng mất tích có được pháp luật cho phép không?
1.1. Thế nào là người mất tích theo quy định pháp luật?
📌 Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan.
👉 Chỉ khi có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích, người đó mới được xác định là mất tích về mặt pháp lý.
1.2. Có được chia tài sản khi vợ chồng mất tích không?
📌 Khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
📌 Điều 66 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Việc quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản chung của vợ chồng khi một bên bị tuyên bố mất tích do Tòa án quyết định.
👉 Như vậy, chia tài sản khi vợ chồng mất tích chỉ được thực hiện khi:
Có quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án;
Việc chia tài sản do Tòa án xem xét, giải quyết.
📌 Ví dụ minh họa
Anh T bỏ nhà đi từ năm 2021, không liên lạc, không có tin tức. Đến năm 2024, chị H làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố anh T mất tích. Sau khi có quyết định mất tích, chị H yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung khi một bên mất tích để ổn định cuộc sống.
2. Nguyên tắc chia tài sản khi vợ chồng mất tích
2.1. Bảo đảm quyền lợi của người còn lại và người mất tích
📌 Điều 66 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản chung của vợ chồng được giao cho người còn lại quản lý; việc định đoạt tài sản phải được Tòa án cho phép.
👉 Tòa án sẽ:
Bảo vệ phần tài sản của người mất tích;
Tránh việc tẩu tán hoặc xâm phạm quyền sở hữu.
2.2. Áp dụng nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn
Khi Tòa án giải quyết ly hôn do một bên mất tích, việc chia tài sản được áp dụng theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
👉 Đây là căn cứ trực tiếp để thực hiện chia tài sản khi vợ chồng mất tích.
📌 Ví dụ
Tài sản chung của vợ chồng gồm một căn nhà trị giá 3 tỷ đồng. Tòa án có thể giao toàn bộ nhà cho người vợ quản lý, nhưng phải bảo đảm giá trị tương ứng với phần của người chồng mất tích.
>>> Xem thêm: Từ nay, việc sang tên sổ đỏ sẽ không còn là nỗi lo với dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh hỗ trợ tận tình mọi hồ sơ phức tạp.
3. Thủ tục chia tài sản khi vợ chồng mất tích
3.1. Bước 1: Yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích
📄 Hồ sơ gồm:
Đơn yêu cầu tuyên bố mất tích;
Chứng cứ tìm kiếm, thông báo;
Xác nhận của địa phương;
Giấy tờ nhân thân.
📌 Căn cứ pháp lý – Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
3.2. Bước 2: Yêu cầu giải quyết ly hôn và chia tài sản
Sau khi có quyết định mất tích:
Người còn lại nộp đơn yêu cầu ly hôn;
Đồng thời yêu cầu chia tài sản khi vợ chồng mất tích.
3.3. Bước 3: Thi hành quyết định của Tòa án
Thực hiện đăng ký biến động tài sản;
Quản lý phần tài sản của người mất tích theo quyết định.
📌 Ví dụ
Chị N sau khi có quyết định tuyên bố chồng mất tích đã được Tòa án cho phép bán một phần đất để nuôi con và duy trì sinh hoạt.
4. Rủi ro pháp lý khi tự ý chia tài sản khi một bên mất tích
⚠️ Những rủi ro phổ biến
❌ Tự ý bán tài sản chung → giao dịch vô hiệu;
❌ Xâm phạm quyền lợi người mất tích;
❌ Phát sinh tranh chấp với người thừa kế sau này;
❌ Có thể bị yêu cầu bồi thường.
📌 Điều 69 Bộ luật Dân sự 2015:
Người quản lý tài sản của người mất tích chỉ được định đoạt tài sản trong phạm vi được Tòa án cho phép.
📌 Ví dụ
Anh K tự ý bán nhà chung khi vợ mất tích nhưng chưa có quyết định của Tòa án → hợp đồng bị tuyên vô hiệu, phải hoàn trả tiền.
>>> Xem thêm: Không phải ai cũng biết rằng trong nhiều trường hợp, Chứng thực có giá trị pháp lý tương đương bản chính khi thực hiện đúng quy định.
5. Một số câu hỏi thường gặp về chia tài sản khi vợ chồng mất tích
✅ Mất tích bao lâu thì được yêu cầu chia tài sản?
➡ Sau 02 năm biệt tích liên tục và có quyết định tuyên bố mất tích.
✅ Có được bán nhà đất khi vợ/chồng mất tích không?
➡ Chỉ được bán khi có sự cho phép bằng văn bản của Tòa án.
✅ Người mất tích quay về thì tài sản xử lý thế nào?
📌 Điều 73 Bộ luật Dân sự 2015:
Khi người bị tuyên bố mất tích trở về thì Tòa án hủy quyết định mất tích và khôi phục quyền, nghĩa vụ của người đó.
6. Kết luận
Chia tài sản khi vợ chồng mất tích là vấn đề pháp lý đặc thù, chỉ được thực hiện khi có quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án và phải tuân thủ chặt chẽ trình tự tố tụng. Việc tự ý định đoạt tài sản chung có thể dẫn đến giao dịch vô hiệu và trách nhiệm pháp lý. Do đó, người có quyền lợi cần chủ động thực hiện đúng thủ tục để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
