Đất cha mẹ hứa cho miệng nhưng chưa làm thủ tục: Có đòi được không?

Đất cha mẹ hứa cho miệng nhưng chưa làm thủ tục là tình huống khá phổ biến trong thực tế, đặc biệt xảy ra trong các gia đình khi cha mẹ muốn để lại đất cho con nhưng chưa lập hợp đồng tặng cho, chưa công chứng hoặc chưa thực hiện thủ tục sang tên theo quy định pháp luật. Nhiều người cho rằng chỉ cần cha mẹ đã nói rõ ý định cho đất thì con cái đương nhiên có quyền nhận tài sản, tuy nhiên trên thực tế việc chứng minh và bảo vệ quyền lợi trong trường hợp này không hề đơn giản.

Việc cha mẹ hứa cho đất bằng lời nói có được pháp luật công nhận hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hình thức giao dịch, giấy tờ chứng minh, ý chí của người cho và tình trạng pháp lý của thửa đất. Hiểu đúng quy định sẽ giúp các bên biết cách xử lý khi phát sinh tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

>>> Xem thêm: Chuyển nhượng đất có thỏa thuận bảo hành ranh giới: Cách lập phụ lục.

1. Giá trị pháp lý của việc cha mẹ hứa cho đất bằng miệng

1.1. Hứa cho đất bằng miệng có được xem là giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất không?

Theo quy định pháp luật, quyền sử dụng đất là một loại tài sản đặc biệt và việc tặng cho quyền sử dụng đất phải tuân thủ các điều kiện, trình tự, thủ tục nhất định.

Thông thường, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật. Sau đó, bên nhận tặng cho cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động để được ghi nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Vì vậy, việc cha mẹ chỉ nói miệng như “sau này sẽ cho con mảnh đất này” hoặc “mảnh đất này để lại cho con” thường chưa đủ căn cứ để xác lập quyền sử dụng đất cho người được hứa cho.

1.2. Vì sao nhiều trường hợp hứa cho đất bằng miệng vẫn phát sinh tranh chấp?

Trong thực tế, tranh chấp thường xảy ra khi cha mẹ thay đổi ý định, người được hứa cho chưa được đứng tên trên giấy chứng nhận hoặc các thành viên khác trong gia đình không thừa nhận việc cho đất.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Không có văn bản thể hiện việc tặng cho.
• Không có người làm chứng hoặc tài liệu chứng minh lời hứa.
• Người cho đất đã mất trước khi hoàn tất thủ tục.
• Những người thừa kế có ý kiến khác nhau về quyền sử dụng đất.
• Giá trị đất tăng cao khiến các bên phát sinh mâu thuẫn.

Khi đó, người được hứa cho đất thường gặp khó khăn trong việc chứng minh quyền lợi của mình.

1.3. Có thể dùng bằng chứng nào để chứng minh việc cha mẹ đã hứa cho đất?

Mặc dù lời hứa cho đất bằng miệng thường không đủ để thay thế hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, nhưng trong một số trường hợp, người yêu cầu bảo vệ quyền lợi có thể sử dụng các chứng cứ liên quan để chứng minh ý chí của cha mẹ.

Một số tài liệu, chứng cứ có thể được xem xét gồm:

• Người làm chứng cho việc cha mẹ tuyên bố cho đất.
• Tin nhắn, thư từ thể hiện ý định tặng cho.
• Ghi âm, ghi hình hợp pháp về việc hứa cho đất.
• Việc giao đất, sử dụng đất ổn định trong thời gian dài.
• Các giấy tờ liên quan đến quá trình quản lý, sử dụng đất.

Tuy nhiên, các chứng cứ này chỉ có giá trị hỗ trợ chứng minh và không đồng nghĩa với việc người được hứa cho đương nhiên trở thành chủ sử dụng đất.

2. Điều kiện để đòi lại quyền lợi khi cha mẹ đã hứa cho đất

2.1. Trường hợp cha mẹ vẫn còn sống

Nếu cha mẹ vẫn còn sống và là người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền quyết định việc tặng cho vẫn thuộc về cha mẹ.

Trong trường hợp chưa có hợp đồng tặng cho được lập đúng quy định, cha mẹ có quyền thay đổi ý định hoặc lựa chọn hình thức định đoạt tài sản khác.

Người con chỉ có thể yêu cầu cha mẹ thực hiện việc tặng cho nếu có căn cứ chứng minh rằng các bên đã có thỏa thuận hợp pháp hoặc đã phát sinh quyền, nghĩa vụ cụ thể theo quy định pháp luật.

2.2. Trường hợp cha mẹ đã giao đất cho con sử dụng

Một số trường hợp cha mẹ không lập hợp đồng nhưng đã giao đất cho con quản lý, xây dựng nhà ở, sử dụng ổn định trong thời gian dài.

Khi xảy ra tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét các yếu tố như:

• Nguồn gốc hình thành quyền sử dụng đất.
• Quá trình quản lý, sử dụng đất.
• Ý chí của người sử dụng đất.
• Sự công nhận của các thành viên trong gia đình.
• Các giấy tờ liên quan đến thửa đất.

Tuy nhiên, việc sử dụng đất thực tế không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc đã được chuyển quyền sử dụng đất hợp pháp.

2.3. Trường hợp cha mẹ mất nhưng chưa làm thủ tục cho đất

Nếu cha mẹ qua đời mà chưa thực hiện thủ tục tặng cho đất, quyền sử dụng đất có thể trở thành di sản thừa kế.

Khi đó, người con được cha mẹ hứa cho đất có thể gặp khó khăn nếu các đồng thừa kế không đồng ý công nhận việc cho đất trước đây.

Việc giải quyết sẽ phụ thuộc vào:

• Có di chúc hợp pháp hay không.
• Có chứng cứ chứng minh việc cha mẹ đã cho đất hay không.
• Ý kiến của những người thừa kế khác.
• Quy định pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất.

Trong trường hợp không có căn cứ chứng minh việc tặng cho đã hoàn thành, đất có thể được phân chia theo quy định về thừa kế.

>>> Xem thêm: Một địa chỉ văn phòng công chứng đáng tin cậy giúp mọi thủ tục trở nên nhẹ nhàng hơn.

3. Thủ tục pháp lý cần thực hiện để cha mẹ cho đất hợp pháp

3.1. Lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất

Để việc cho đất có giá trị pháp lý rõ ràng, cha mẹ và con nên lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất bằng văn bản.

Hợp đồng cần thể hiện các nội dung cơ bản như:

• Thông tin của bên tặng cho và bên nhận tặng cho.
• Thông tin thửa đất được tặng cho.
• Quyền và nghĩa vụ của các bên.
• Cam kết về tình trạng pháp lý của đất.

Việc lập hợp đồng đúng quy định giúp hạn chế tranh chấp về sau.

3.2. Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thường phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.

Khi thực hiện công chứng, các bên cần chuẩn bị một số giấy tờ như:

• CCCD của các bên tham gia giao dịch.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân.
• Các giấy tờ khác theo yêu cầu của tổ chức công chứng.

Công chứng giúp xác nhận ý chí tự nguyện của các bên và nâng cao giá trị pháp lý của giao dịch.

3.3. Đăng ký sang tên sau khi được tặng cho

Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, người nhận tặng cho cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai để được cấp giấy chứng nhận đứng tên mình.

Việc hoàn tất thủ tục sang tên giúp:

• Xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp.
• Hạn chế tranh chấp trong tương lai.
• Bảo đảm quyền định đoạt tài sản của người nhận.
• Thuận lợi khi thực hiện các giao dịch khác liên quan đến đất.

4. Cách xử lý khi tranh chấp đất cha mẹ hứa cho nhưng chưa làm thủ tục

4.1. Thương lượng giữa các thành viên trong gia đình

Khi phát sinh tranh chấp, các bên nên ưu tiên trao đổi, thương lượng để tìm phương án giải quyết phù hợp.

Việc giải quyết bằng thỏa thuận có thể giúp:

• Giữ gìn quan hệ gia đình.
• Tiết kiệm thời gian, chi phí.
• Hạn chế việc phải khởi kiện kéo dài.

Nếu các bên thống nhất được phương án xử lý, có thể lập văn bản thỏa thuận để làm căn cứ thực hiện.

4.2. Yêu cầu hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp theo quy định

Trong trường hợp không thể tự thỏa thuận, các bên có thể thực hiện các bước giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật.

Tùy từng trường hợp, việc giải quyết có thể thông qua:

• Hòa giải tại cơ sở.
• Cơ quan có thẩm quyền về đất đai.
• Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Khi yêu cầu giải quyết, người có quyền lợi liên quan cần cung cấp các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình.

4.3. Lưu ý để tránh tranh chấp khi cha mẹ muốn cho đất

Để hạn chế rủi ro, cha mẹ khi muốn cho đất cho con nên:

• Thực hiện lập hợp đồng tặng cho bằng văn bản.
• Công chứng hợp đồng theo đúng quy định.
• Làm thủ tục sang tên sau khi hoàn tất việc tặng cho.
• Xác định rõ quyền lợi của các thành viên có liên quan.

Việc hoàn thiện thủ tục pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của cả người cho và người nhận đất.

>>> Xem thêm: Trước khi đặt cọc hoặc sang tên, hãy đọc kỹ về công chứng mua bán nhà đất trước đã.

Kết luận

Đất cha mẹ hứa cho miệng nhưng chưa làm thủ tục thường chưa đủ căn cứ chắc chắn để người con được công nhận quyền sử dụng đất. Việc cha mẹ nói sẽ cho đất mới thể hiện ý chí dự định, trong khi giao dịch tặng cho quyền sử dụng đất cần được thực hiện theo đúng hình thức và thủ tục pháp luật quy định.

Để tránh tranh chấp, cha mẹ và con nên lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, thực hiện công chứng và hoàn tất thủ tục sang tên theo quy định. Nếu cần tư vấn về công chứng hợp đồng tặng cho nhà đất, giao dịch bất động sản hoặc các thủ tục pháp lý liên quan, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.

>>> Xem thêm: Khi thời gian là ưu tiên số một, dịch thuật lấy ngay trở thành giải pháp tối ưu

>>> Xem thêm: Đằng sau mỗi bộ hồ sơ quốc tế hợp lệ thường có bước dịch thuật công chứng

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com