Trong bối cảnh các giao dịch dân sự, đặc biệt là giao dịch bất động sản, ủy quyền, thế chấp, tặng cho ngày càng phức tạp, gian lận giao dịch diễn ra dưới nhiều hình thức tinh vi như giả mạo chữ ký, giả danh chủ thể, che giấu tình trạng pháp lý tài sản. Trước thực trạng đó, hồ sơ công chứng lưu trữ không chỉ là tài liệu nghiệp vụ mà còn trở thành công cụ pháp lý quan trọng trong phòng, chống gian lận giao dịch.
Bài viết sau đây phân tích cụ thể vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ trong việc ngăn ngừa, phát hiện và xử lý hành vi gian lận giao dịch, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng.
>>> Xem thêm: Đừng lo ngại thủ tục rườm rà, văn phòng công chứng sẽ giúp bạn xử lý nhanh gọn.
1. Căn cứ pháp lý xác lập vai trò phòng chống gian lận của hồ sơ công chứng lưu trữ
Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ được ghi nhận trong nhiều văn bản pháp luật, tiêu biểu:
Luật Công chứng 2014
Điều 2: Công chứng nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch
Điều 7: Nghiêm cấm hành vi gian dối, giả mạo trong hoạt động công chứng
Điều 61, 62: Lập và lưu trữ HS công chứng
Bộ luật Dân sự 2015
Điều 117: Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Điều 122: Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối
Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
Điều 94, 95: Chứng cứ và nguồn chứng cứ
➡️ Theo đó, HS công chứng lưu trữ là nguồn chứng cứ hợp pháp, góp phần phòng ngừa và xử lý các hành vi gian lận trong giao dịch dân sự.
2. Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp phòng ngừa gian lận ngay từ giai đoạn xác lập giao dịch
Trong quá trình công chứng, HS công chứng lưu trữ được lập trên cơ sở:
Xác minh nhân thân, năng lực hành vi dân sự
Kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản
Ghi nhận ý chí tự nguyện của các bên
Lưu giữ chữ ký, điểm chỉ, tài liệu gốc
📌 Việc lập và lưu trữ đầy đủ HS công chứng tạo ra “dấu vết pháp lý” của giao dịch, khiến các hành vi gian lận như:
Giả mạo người ký
Ép buộc, lừa dối
Lập giao dịch khống
trở nên khó thực hiện hoặc dễ bị phát hiện.
➡️ Đây là lớp phòng vệ pháp lý đầu tiên trong phòng chống gian lận giao dịch.
>>> Xem thêm: Đừng để sai sót giấy tờ làm chậm tiến độ giao dịch – hãy để dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói đồng hành ngay từ bước đầu tiên.
3. Vai trò hồ sơ công chứng lưu trữ trong phát hiện và chứng minh hành vi gian lận
Khi phát sinh tranh chấp hoặc nghi ngờ gian lận, hồ sơ công chứng lưu trữ trở thành căn cứ quan trọng để:
Theo Luật Giám định tư pháp, hồ sơ công chứng là nguồn tài liệu hợp pháp để trưng cầu giám định chữ ký, tài liệu, dấu vân tay.
➡️ Nhờ đó, hồ sơ công chứng lưu trữ giúp phát hiện và làm rõ hành vi gian lận giao dịch, bảo đảm xác định đúng sự thật khách quan.
4. Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ xử lý hậu quả pháp lý của giao dịch gian lận
Trong trường hợp giao dịch bị xác định có gian lận:
Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ để:
Tuyên giao dịch vô hiệu
Giải quyết trách nhiệm bồi thường
Xác định lỗi của các bên liên quan
Là cơ sở để:
Cơ quan tố tụng xử lý hành vi vi phạm
Thanh tra, kiểm tra hoạt động công chứng
Theo Luật Công chứng 2014, nếu hồ sơ công chứng cho thấy có dấu hiệu gian dối, giả mạo, công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng có nghĩa vụ phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để làm rõ và xử lý.
📌 Như vậy, hồ sơ công chứng lưu trữ không chỉ ngăn ngừa mà còn giúp khắc phục hậu quả của gian lận giao dịch.
>>> Xem thêm: Chỉ cần một cuộc gọi, Dịch vụ công chứng sẽ có mặt hỗ trợ bạn nhanh nhất!
5. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ thực tế: Trong một vụ tranh chấp hợp đồng ủy quyền bán nhà, bên ủy quyền cho rằng chữ ký trong hợp đồng bị giả mạo. Tòa án yêu cầu văn phòng công chứng cung cấp hồ sơ công chứng lưu trữ.
Căn cứ vào:
Phiếu yêu cầu công chứng
Bản sao giấy tờ tùy thân
Chữ ký, điểm chỉ trong hồ sơ
➡️ Kết luận giám định xác định chữ ký là giả, giao dịch bị tuyên vô hiệu, ngăn chặn kịp thời việc tẩu tán tài sản.
📌 Trường hợp này cho thấy vai trò then chốt của hồ sơ công chứng lưu trữ trong phòng, chống gian lận giao dịch.
6. Kết luận
Hồ sơ công chứng lưu trữ không đơn thuần là tài liệu hành chính mà là cơ chế phòng vệ pháp lý hiệu quả trong phòng, chống gian lận giao dịch. Từ giai đoạn xác lập, thực hiện đến xử lý hậu quả pháp lý của giao dịch, hồ sơ công chứng luôn giữ vai trò trung tâm trong việc bảo đảm tính minh bạch, an toàn và ổn định của các quan hệ dân sự.
Việc lập, quản lý và lưu trữ đúng quy định hồ sơ công chứng không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn góp phần giữ gìn trật tự, kỷ cương pháp luật trong đời sống giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
