Những trường hợp không được phép công chứng giấy tờ

Công chứng là thủ tục pháp lý quan trọng nhằm xác nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch hoặc văn bản theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, không phải mọi giấy tờ, hợp đồng hay yêu cầu của cá nhân đều được công chứng viên chấp nhận. Trên thực tế, có nhiều trường hợp không được công chứng do vi phạm điều kiện pháp luật hoặc không đáp ứng các yêu cầu cần thiết để bảo đảm tính hợp pháp của giao dịch. Việc hiểu rõ các trường hợp không được phép công chứng sẽ giúp người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, tránh mất thời gian và chi phí khi thực hiện thủ tục.

>>> Xem thêm: Top 10 văn phòng công chứng hỗ trợ dịch vụ pháp lý uy tín cho khách hàng

1. Không được công chứng khi nội dung giao dịch vi phạm pháp luật

Một trong những nguyên tắc quan trọng của hoạt động công chứng là chỉ chứng nhận các hợp đồng, giao dịch hợp pháp.

Do đó, công chứng viên phải từ chối đối với các văn bản có nội dung trái pháp luật, trái đạo đức xã hội hoặc nhằm che giấu một giao dịch khác.

Các trường hợp thường gặp bao gồm:

• Mua bán tài sản không được phép chuyển nhượng.
• Thỏa thuận nhằm trốn thuế, trốn tránh nghĩa vụ tài chính.
• Giao dịch có mục đích vi phạm điều cấm của pháp luật.

Ví dụ thực tế

Ông A và ông B lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp nhưng thực tế thửa đất đang thuộc diện bị cấm chuyển nhượng theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trong trường hợp này, công chứng viên có quyền từ chối vì giao dịch thuộc trường hợp không được công chứng.

2. Không được công chứng khi người yêu cầu không có năng lực hành vi dân sự phù hợp

Để tham gia giao dịch dân sự, người ký kết hợp đồng phải có năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật.

Nếu công chứng viên xác định người yêu cầu công chứng không nhận thức hoặc không làm chủ được hành vi của mình thì sẽ từ chối thực hiện công chứng.

2.1. Không được công chứng khi mất khả năng nhận thức

Trường hợp người yêu cầu đang trong tình trạng bệnh lý nghiêm trọng, mất khả năng nhận thức hoặc không hiểu được nội dung giao dịch thì văn bản sẽ không được công chứng.

2.2. Không được công chứng khi bị ép buộc hoặc đe dọa

Nếu có căn cứ cho thấy việc ký kết hợp đồng không xuất phát từ ý chí tự nguyện mà do bị ép buộc, cưỡng ép hoặc lừa dối, công chứng viên phải từ chối chứng nhận.

Ví dụ thực tế

Một cụ ông lớn tuổi bị bệnh nặng, không còn khả năng giao tiếp rõ ràng nhưng người thân vẫn yêu cầu công chứng hợp đồng tặng cho tài sản.

Sau khi trực tiếp kiểm tra tình trạng sức khỏe và khả năng nhận thức của cụ ông, công chứng viên có thể từ chối công chứng để bảo đảm tính hợp pháp của giao dịch.

>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói tại Hà Nội giúp bạn tiết kiệm thời gian và chi phí

3. Không được công chứng khi hồ sơ, giấy tờ giả mạo hoặc có dấu hiệu tẩy xóa

Tính chính xác của giấy tờ là điều kiện bắt buộc trong hoạt động công chứng.

Nếu phát hiện giấy tờ có dấu hiệu giả mạo, chỉnh sửa trái phép hoặc thông tin không thống nhất, công chứng viên sẽ từ chối tiếp nhận hồ sơ.

3.1. Không được công chứng với giấy tờ giả

Các loại giấy tờ như căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký kết hôn giả mạo đều không đủ điều kiện để công chứng.

3.2. Không được công chứng khi giấy tờ bị tẩy xóa

Những giấy tờ có dấu hiệu sửa chữa, thêm bớt nội dung hoặc không bảo đảm tính nguyên vẹn cũng có thể bị từ chối.

Ví dụ thực tế

Bà H mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến công chứng hợp đồng chuyển nhượng. Trong quá trình kiểm tra, công chứng viên phát hiện thông tin trên giấy chứng nhận có dấu hiệu chỉnh sửa bất thường.

Để tránh rủi ro pháp lý, hồ sơ bị từ chối cho đến khi cơ quan có thẩm quyền xác minh tính hợp pháp của giấy tờ.

4. Không được công chứng khi tài sản không đủ điều kiện giao dịch

Nhiều người cho rằng chỉ cần có giấy tờ sở hữu là có thể thực hiện công chứng. Tuy nhiên, pháp luật còn yêu cầu tài sản phải đủ điều kiện tham gia giao dịch.

4.1. Không được công chứng đối với tài sản đang tranh chấp

Tài sản đang có tranh chấp về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng thường không đủ điều kiện để công chứng các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc thế chấp.

4.2. Không được công chứng đối với tài sản bị kê biên

Tài sản đang bị kê biên để thi hành án hoặc đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền cũng thuộc trường hợp bị hạn chế giao dịch.

Ví dụ thực tế

Anh Nam muốn bán một thửa đất đang bị kê biên để bảo đảm thi hành án dân sự.

Dù có đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất, giao dịch này vẫn thuộc trường hợp không được công chứng theo quy định pháp luật.

5. Không được công chứng khi người yêu cầu không xuất trình đủ giấy tờ cần thiết

Hồ sơ công chứng phải đầy đủ và phù hợp với từng loại giao dịch.

Nếu người yêu cầu không cung cấp được các giấy tờ bắt buộc hoặc từ chối bổ sung theo yêu cầu của công chứng viên thì thủ tục công chứng không thể thực hiện.

Một số giấy tờ thường được yêu cầu gồm:

• Giấy tờ tùy thân.
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản.
• Giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân.
• Văn bản ủy quyền hợp pháp (nếu giao dịch thông qua người đại diện).

Ví dụ thực tế

Ông Bình muốn chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chỉ mang theo sổ đỏ mà không xuất trình được căn cước công dân và giấy tờ liên quan đến tình trạng hôn nhân.

Trong trường hợp này, công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung hồ sơ hoặc từ chối công chứng nếu không đủ căn cứ xác minh chủ thể giao dịch.

>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục pháp lý nhanh chóng

6. Không được công chứng khi công chứng viên có căn cứ cho rằng giao dịch tiềm ẩn rủi ro pháp lý

Ngoài những trường hợp được quy định cụ thể, công chứng viên còn có quyền từ chối nếu phát hiện dấu hiệu bất thường có thể ảnh hưởng đến tính hợp pháp của giao dịch.

Ví dụ:

• Các bên không hiểu rõ nội dung hợp đồng.
• Có mâu thuẫn về thông tin nhân thân hoặc tài sản.
• Có dấu hiệu che giấu giao dịch khác.
• Có nghi vấn về quyền sở hữu tài sản.

Trong những trường hợp này, công chứng viên có thể yêu cầu xác minh hoặc bổ sung hồ sơ trước khi xem xét tiếp tục thủ tục.

Ví dụ thực tế

Một hợp đồng mua bán nhà ghi giá chuyển nhượng chỉ bằng 20% giá trị thực tế của tài sản nhằm giảm nghĩa vụ thuế. Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, công chứng viên có thể yêu cầu các bên giải trình hoặc từ chối công chứng nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật.

>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng ủy quyền mua bán nhà đất thực hiện thế nào?

Kết luận

Các trường hợp không được công chứng thường liên quan đến việc giao dịch vi phạm pháp luật, người tham gia không đủ năng lực hành vi dân sự, giấy tờ giả mạo, tài sản không đủ điều kiện giao dịch hoặc hồ sơ không đầy đủ. Ngoài ra, công chứng viên cũng có quyền từ chối khi phát hiện những dấu hiệu bất thường có thể dẫn đến rủi ro pháp lý. Để thủ tục công chứng diễn ra thuận lợi, người dân nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bảo đảm tính chính xác của giấy tờ và kiểm tra kỹ điều kiện pháp lý của giao dịch trước khi đến tổ chức hành nghề công chứng. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ lần đầu thực hiện như thế nào?

>>> Xem thêm: Nên chứng thực chữ ký tại UBND xã hay tại văn phòng công chứng?

>>> Xem thêm: Bị mất hợp đồng đã công chứng thì phải làm sao?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com