Trong thực tế, rất nhiều trường hợp bất động sản chỉ đứng tên một người vợ hoặc chồng, nhưng tài sản lại được hình thành trong thời kỳ hôn nhân. Khi người đứng tên qua đời, vấn đề quyền thừa kế của vợ và chồng với bất động sản đứng tên một mình thường phát sinh tranh chấp do chưa xác định rõ đâu là tài sản chung, đâu là tài sản riêng.
Việc hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp xác định chính xác quyền lợi của người còn lại trong quan hệ hôn nhân và các đồng thừa kế.
>>> Xem thêm: Việc chọn công chứng huyện Đông Anh phù hợp không hề dễ
1. Khái niệm và cách xác định bất động sản đứng tên một mình trong hôn nhân
1.1. Bất động sản đứng tên một mình là gì?
Bất động sản đứng tên một mình là tài sản mà trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở chỉ ghi tên một người vợ hoặc chồng.
Tuy nhiên, việc đứng tên một người không đồng nghĩa với việc tài sản đó là tài sản riêng. Trên thực tế, cần xem xét nguồn gốc hình thành tài sản.
1.2. Phân biệt tài sản chung và tài sản riêng trong hôn nhân
Theo quy định pháp luật hôn nhân và gia đình, cần phân biệt rõ:
Tài sản chung vợ chồng gồm:
- Tài sản tạo lập trong thời kỳ hôn nhân
- Thu nhập từ lao động, kinh doanh
- Hoa lợi, lợi tức từ tài sản chung
- Tài sản được tặng cho, thừa kế chung
Tài sản riêng gồm:
- Tài sản có trước hôn nhân
- Tài sản được thừa kế riêng hoặc tặng cho riêng
- Tài sản được chia riêng trong thời kỳ hôn nhân
Do đó, việc đứng tên một người không quyết định hoàn toàn bản chất tài sản.
1.3. Ý nghĩa của việc xác định đúng bản chất tài sản
Việc xác định đúng tài sản có ý nghĩa quan trọng vì:
- Ảnh hưởng trực tiếp đến khối di sản thừa kế
- Quyết định quyền lợi của người vợ hoặc chồng còn sống
- Tránh tranh chấp giữa các đồng thừa kế
2. Quy định pháp luật về quyền thừa kế của vợ và chồng
2.1. Vợ chồng là hàng thừa kế thứ nhất
Theo Bộ luật Dân sự, vợ hoặc chồng thuộc hàng thừa kế thứ nhất cùng với:
- Cha mẹ của người chết
- Con đẻ, con nuôi hợp pháp
Điều này có nghĩa:
- Người còn sống có quyền thừa kế trực tiếp
- Được hưởng phần di sản theo pháp luật hoặc di chúc
2.2. Quyền thừa kế khi tài sản là tài sản chung
Nếu bất động sản là tài sản chung vợ chồng:
- Một nửa tài sản thuộc quyền sở hữu của người còn sống
- Nửa còn lại mới là di sản thừa kế
Trong trường hợp này:
- Người vợ hoặc chồng còn sống vừa có quyền sở hữu
- Vừa có quyền thừa kế phần di sản của người chết
2.3. Quyền thừa kế khi tài sản đứng tên một người
Nếu bất động sản đứng tên một người nhưng được xác định là tài sản chung:
- Vẫn phải chia đôi trước khi chia thừa kế
- Phần tài sản còn lại mới được chia theo pháp luật
Nếu là tài sản riêng:
- Toàn bộ tài sản trở thành di sản
- Vợ hoặc chồng là người thừa kế cùng hàng với các đồng thừa kế khác
2.4. Trường hợp có di chúc
Nếu người chết để lại di chúc:
- Việc phân chia thực hiện theo nội dung di chúc
- Tuy nhiên, vẫn có thể áp dụng quy định về người thừa kế không phụ thuộc di chúc trong một số trường hợp đặc biệt

>>> Xem thêm: Lưu ý khi công chứng hợp đồng cho thuê nhà
3. Cách xác định quyền thừa kế đối với bất động sản đứng tên một người
3.1. Xác định nguồn gốc hình thành tài sản
Đây là bước quan trọng nhất, cần xem xét:
- Tài sản được mua khi nào
- Nguồn tiền từ đâu
- Có công sức đóng góp của vợ hoặc chồng không
Nếu chứng minh được tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân:
- Có thể được xác định là tài sản chung
3.2. Thu thập chứng cứ pháp lý
Các chứng cứ có thể bao gồm:
- Hợp đồng mua bán nhà đất
- Sao kê ngân hàng
- Giấy tờ vay vốn
- Lời khai nhân chứng
Chứng cứ càng rõ ràng thì việc xác định quyền lợi càng chính xác.
3.3. Vai trò của văn bản công chứng và cơ quan nhà nước
Trong nhiều trường hợp:
- Văn phòng công chứng sẽ hỗ trợ xác minh giấy tờ
- Tòa án là cơ quan có thẩm quyền cuối cùng giải quyết tranh chấp
Do đó, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ là rất quan trọng.
3.4. Nguyên tắc chia di sản trong thực tế
Khi đã xác định là di sản, việc chia thừa kế sẽ dựa trên:
- Hàng thừa kế theo pháp luật
- Nội dung di chúc (nếu có)
- Sự thỏa thuận giữa các đồng thừa kế
4. Những tranh chấp thường gặp và cách phòng tránh
4.1. Tranh chấp xác định tài sản chung hay riêng
Đây là tranh chấp phổ biến nhất, thường xảy ra khi:
- Bất động sản đứng tên một người
- Không có giấy tờ chứng minh nguồn tiền rõ ràng
Hậu quả:
- Kéo dài thời gian giải quyết
- Phát sinh kiện tụng
4.2. Tranh chấp giữa người vợ/chồng còn sống và các con
Các con có thể cho rằng:
- Tài sản là của cha/mẹ đã mất
- Người còn sống không có quyền sở hữu
Trong khi đó:
- Người vợ/chồng còn sống có thể có quyền sở hữu một phần tài sản
4.3. Cách phòng tránh tranh chấp
Để hạn chế rủi ro:
- Nên xác lập rõ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
- Lập thỏa thuận tài sản vợ chồng (nếu cần)
- Lập di chúc rõ ràng, minh bạch
- Công chứng các giao dịch tài sản quan trọng
4.4. Vai trò của tư vấn pháp lý
Việc tư vấn pháp lý giúp:
- Xác định đúng bản chất tài sản
- Tránh nhầm lẫn khi chia thừa kế
- Giảm thiểu tranh chấp gia đình

>>> Xem thêm: Bạn cần dịch thuật đa ngôn ngữ cho hồ sơ quốc tế?
Kết luận
Quyền thừa kế của vợ và chồng với bất động sản đứng tên một mình là vấn đề pháp lý phức tạp, phụ thuộc rất nhiều vào việc xác định tài sản là chung hay riêng trong thời kỳ hôn nhân. Dù bất động sản chỉ đứng tên một người, người còn lại vẫn có thể có quyền sở hữu hoặc quyền thừa kế tùy từng trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng quy định về quyền thừa kế của vợ và chồng với bất động sản đứng tên một mình sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh trong gia đình.
Để được tư vấn và hỗ trợ xác định quyền thừa kế, phân chia tài sản thừa kế và thực hiện thủ tục công chứng một cách chính xác, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
>>> Xem thêm: Tài sản do một bên nhận được trong thời kỳ hôn nhân.
>>> Xem thêm: Dân văn phòng bận rộn chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
