Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi hôn nhân vô hiệu
Trong thực tế, không ít trường hợp nam, nữ đã lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân nhưng sau đó hôn nhân lại bị Tòa án tuyên vô hiệu do vi phạm điều kiện kết hôn. Điều này đặt ra câu hỏi pháp lý quan trọng: Thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu có còn giá trị hay không? Và nếu có tranh chấp phát sinh thì sẽ được giải quyết như thế nào?
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng giữ vai trò trung gian pháp lý quan trọng trong giao dịch dân sự
📚 Căn cứ pháp lý điều chỉnh thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu
Các quy định pháp luật liên quan bao gồm:
📘 Luật Hôn nhân và gia đình 2014
Điều 8: Điều kiện kết hôn
Điều 47: Thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng
Điều 48: Nội dung thỏa thuận
Điều 49: Thỏa thuận bị vô hiệu
Điều 16: Giải quyết quan hệ tài sản khi hôn nhân vô hiệu
📗 Bộ luật Dân sự 2015
Điều 117: Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Điều 131: Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu
👉 Đây là cơ sở pháp lý trực tiếp để xác định hiệu lực của thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu.
❓ Hôn nhân vô hiệu là gì và khi nào được xác định?
🚫 Các trường hợp hôn nhân vô hiệu theo pháp luật
Theo Điều 8 và Điều 10 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, hôn nhân có thể bị tuyên vô hiệu nếu:
Một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn
Kết hôn giả tạo
Kết hôn khi đang có vợ hoặc chồng
Kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống bị cấm
Bị cưỡng ép, lừa dối khi kết hôn
📌 Khi bị tuyên vô hiệu, quan hệ vợ chồng không được pháp luật công nhận.
⚖️ Thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu có còn hiệu lực không?
🔍 Nguyên tắc chung: không áp dụng chế độ tài sản vợ chồng
Theo Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
“Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự.”
📌 Điều này cho thấy:
Khi hôn nhân vô hiệu, không phát sinh chế độ tài sản vợ chồng
Tuy nhiên, không mặc nhiên làm vô hiệu mọi thỏa thuận tài sản
👉 Vấn đề mấu chốt là xem xét tính độc lập và hợp pháp của thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu.
>>> Xem thêm: Khi thực hiện giao dịch mua bán nhà đất nhiều người ưu tiên dịch vụ làm sổ đỏđể tránh rủi ro
📝 Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân được nhìn nhận như giao dịch dân sự độc lập
⚙️ Điều kiện để thỏa thuận tài sản vẫn có giá trị
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, một thỏa thuận tài sản vẫn có thể được công nhận nếu:
Chủ thể có năng lực hành vi dân sự
Tự nguyện, không bị ép buộc
Mục đích và nội dung không vi phạm điều cấm của luật
Nếu thỏa thuận tài sản chỉ điều chỉnh việc góp tiền, phân chia tài sản,
Không dựa trên tư cách “vợ chồng hợp pháp”
👉 Thì thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu vẫn có thể được công nhận như một giao dịch dân sự.
🚫 Khi nào thỏa thuận tài sản bị vô hiệu theo hôn nhân?
❌ Trường hợp thỏa thuận phụ thuộc hoàn toàn vào quan hệ hôn nhân
Theo Điều 49 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận tài sản bị vô hiệu nếu:
Vi phạm điều kiện có hiệu lực
Xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
Dựa trên nền tảng chế độ tài sản vợ chồng hợp pháp
📌 Ví dụ:
Thỏa thuận ghi rõ: “Áp dụng khi hai bên là vợ chồng hợp pháp”
Hoặc dẫn chiếu trực tiếp đến chế độ tài sản vợ chồng theo luật
👉 Khi hôn nhân bị tuyên vô hiệu, các nội dung này không còn căn cứ áp dụng.
🏛️ Tòa án giải quyết tranh chấp tài sản khi hôn nhân vô hiệu như thế nào?
⚖️ Ưu tiên thỏa thuận – áp dụng pháp luật dân sự
Theo Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
Ưu tiên thỏa thuận hợp pháp giữa các bên
Nếu không có thỏa thuận hoặc thỏa thuận vô hiệu:
Áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự
Chia theo công sức đóng góp, bảo vệ bên yếu thế
📌 Thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu không được coi là thỏa thuận chế độ tài sản vợ chồng, mà là hợp đồng dân sự.
>>> Xem thêm: Việc thực hiện đúng thủ tục thừa kếgiúp hạn chế khiếu kiện kéo dài
📌 Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ thực tế: Anh A và chị B lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, xác định căn nhà mua chung sẽ chia theo tỷ lệ 70% – 30%. Sau đó, Tòa án tuyên hôn nhân vô hiệu do anh A đang có vợ hợp pháp.
Khi phát sinh tranh chấp:
Tòa án xác định không áp dụng chế độ tài sản vợ chồng
Nhưng vẫn công nhận thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu vì:
Có công chứng
Nội dung rõ ràng, không trái luật
👉 Căn nhà được chia đúng theo tỷ lệ đã thỏa thuận.
⚠️ Lưu ý quan trọng khi lập thỏa thuận tài sản để phòng rủi ro hôn nhân vô hiệu
✅ Soạn thỏa thuận theo hướng giao dịch dân sự độc lập
❌ Tránh dẫn chiếu toàn bộ vào tư cách “vợ chồng hợp pháp”
❌ Không thỏa thuận trái đạo đức xã hội, trái luật
✅ Nên công chứng và có tư vấn luật sư
🎯 Kết luận
👉 Hôn nhân vô hiệu không đồng nghĩa với việc thỏa thuận tài sản trước hôn nhân đương nhiên vô hiệu. 👉 Thỏa thuận tài sản khi hôn nhân vô hiệu vẫn có thể được công nhận nếu đáp ứng điều kiện của giao dịch dân sự hợp pháp. 👉 Việc công nhận hay không phụ thuộc vào nội dung, mục đích và hình thức của thỏa thuận.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
