Xử lý tài sản khi một bên tham gia công chứng bị mất năng lực hành vi dân sự là vấn đề pháp lý phức tạp thường phát sinh trong các giao dịch mua bán, tặng cho, chuyển nhượng hoặc thừa kế tài sản.
1. Mất năng lực hành vi dân sự được pháp luật quy định như thế nào?
Theo Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015:
“ Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. ”
Người bị mất năng lực hành vi dân sự sẽ không thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà phải thông qua người đại diện theo pháp luật.
• Không được tự ý ký kết hợp đồng
• Không được tự mình định đoạt tài sản
• Các giao dịch phải do người đại diện thực hiện
• Việc đại diện phải đúng quy định pháp luật
>>> Xem thêm: Khám phá ngay dịch vụ công chứng nhanh chuyên nghiệp năm 2026.
2. Công chứng giao dịch khi một bên bị mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực không?
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, một trong các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự là chủ thể có năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch được xác lập.
Nếu người tham gia công chứng đã bị mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm ký kết mà không có người đại diện hợp pháp tham gia thì giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu.
• Giao dịch không đáp ứng điều kiện chủ thể
• Không bảo đảm ý chí tự nguyện
• Có thể bị yêu cầu hủy bỏ hợp đồng
• Tài sản có thể phải hoàn trả cho chủ sở hữu

3. Xử lý tài sản khi một bên tham gia công chứng bị mất năng lực hành vi dân sự
Khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, việc xử lý tài sản sẽ thực hiện theo quy định về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu.
Theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015:
“ Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập. ”
Khi đó, các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
• Hoàn trả tiền đã thanh toán
• Hoàn trả giấy tờ hoặc tài sản đã nhận
• Khôi phục quyền sở hữu ban đầu
• Bồi thường thiệt hại nếu có lỗi gây thiệt hại
4. Trách nhiệm của công chứng viên khi phát hiện dấu hiệu mất năng lực hành vi dân sự
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng trước khi thực hiện việc công chứng.
Nếu có căn cứ cho rằng người yêu cầu công chứng không minh mẫn hoặc không làm chủ được hành vi thì công chứng viên có quyền từ chối công chứng.
• Kiểm tra giấy tờ tùy thân và hồ sơ liên quan
• Đánh giá khả năng nhận thức của người tham gia giao dịch
• Từ chối công chứng khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật
5. Những lưu ý khi xử lý tài sản
Để hạn chế tranh chấp và rủi ro pháp lý, các bên cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của người tham gia giao dịch trước khi công chứng.
• Xác minh tình trạng năng lực hành vi dân sự
• Kiểm tra quyết định của Tòa án nếu có
• Yêu cầu người đại diện hợp pháp tham gia giao dịch
• Lưu giữ đầy đủ hồ sơ công chứng và giấy tờ liên quan</p>
• Thực hiện đúng trình tự theo quy định pháp luật
>>> Xem thêm: Hiện nay, Dịch thuật đa ngôn ngữ là lựa chọn cần thiết cho hồ sơ quốc tế.
6. Giải quyết tranh chấp liên quan đến xử lý tài sản
Khi xảy ra tranh chấp, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố để xác định hiệu lực giao dịch và trách nhiệm của các bên.
• Thời điểm phát sinh tình trạng mất năng lực hành vi dân sự
• Quyết định tuyên bố của Tòa án
• Hồ sơ giám định pháp y tâm thần
• Nội dung hợp đồng công chứng
• Thiệt hại thực tế phát sinh
Các chứng cứ thường được sử dụng gồm:
• Hồ sơ bệnh án
• Kết luận giám định tâm thần
• Văn bản công chứng
• Lời khai của người liên quan

7. Kết luận
Để biết chính xác chi phí sang tên sổ đỏ cho trường hợp cụ thể của bạn, nên liên hệ trực tiếp cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn uy tín. Việc nắm rõ chi phí từ đầu sẽ giúp bạn chủ động tài chính và thực hiện thủ tục thuận lợi.
>>> Có thể bạn quan tâm: Cập nhật mới nhất về thời gian xử lý hồ sơ chứng thực chữ ký hiện nay.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ lập, công chứng di chúc đúng quy định, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ qua hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
Với đội ngũ công chứng viên và chuyên viên giàu kinh nghiệm, Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ cam kết:
- Tư vấn chi tiết, chính xác các khoản chi phí sang tên sổ đỏ năm 2026
- Hỗ trợ trọn gói từ A đến Z, không để bạn lo lắng về thủ tục
- Thực hiện nhanh chóng, đúng quy định pháp luật
- Báo giá rõ ràng, minh bạch, không phát sinh chi phí bất ngờ
Liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ nhanh gọn nhất.
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Thế chấp tài sản để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ giao hàng
>>> Theo quy định hiện hành 2026, Dịch vụ làm sổ đỏ hỗ trợ xử lý hồ sơ đúng quy định pháp luật.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
